هبه

یکی از مهم‌ترین عقود رایگان در حقوق مدنی ایران است که به موجب آن، شخصی مال خود را بدون دریافت عوض، به دیگری تملیک می‌کند. این عقد در روابط خانوادگی، میان بستگان، همسران و حتی اشخاص غیرخویشاوند بسیار رایج است و آثار حقوقی مهمی به دنبال دارد.

مطابق ماده ۷۹۵ قانون مدنی:
«هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجاناً به کس دیگری تملیک می‌کند. تملیک‌کننده را واهب، طرف دیگر را متهب و مالی را که مورد هبه است عین موهوبه می‌گویند.»

اگرچه هبه در ظاهر یک بخشش ساده به نظر می‌رسد، اما قانون برای صحت، آثار، امکان رجوع، شرایط تنظیم هبه‌نامه و حقوق طرفین، مقررات دقیقی پیش‌بینی کرده است. بسیاری از اختلافات خانوادگی و دعاوی ملکی نیز از همین موضوع ناشی می‌شود؛ به‌ویژه زمانی که واهب پس از مدتی قصد پس گرفتن مال را داشته باشد یا ورثه نسبت به اعتبار هبه اعتراض کنند.

در این مقاله، شرایط صحت عقد هبه، ارکان آن، انواع هبه، امکان رجوع از هبه، هبه به فرزند، هبه به همسر، تفاوت هبه با صلح و بیع، تنظیم هبه‌نامه رسمی و نکات مهم قضایی مربوط به این عقد را بر اساس قانون مدنی، رویه قضایی و نظریات حقوقی بررسی می‌کنیم.

ارکان عقد هبه:

برای اینکه عقد هبه از نظر قانونی صحیح و معتبر باشد، وجود سه رکن اصلی ضروری است. هر یک از این ارکان نقش مهمی در تحقق عقد هبه دارند و بدون وجود آن‌ها، هبه به شکل صحیح واقع نخواهد شد.

• واهب

واهب شخصی است که مال خود را به صورت رایگان به دیگری می‌بخشد. واهب باید در زمان انجام هبه، مالک قانونی مال بوده و اهلیت قانونی برای انجام معامله داشته باشد؛ یعنی بالغ، عاقل، رشید و دارای اختیار باشد.

• متهب

متهب شخصی است که مال مورد هبه را دریافت می‌کند. متهب می‌تواند شخص حقیقی یا شخص حقوقی مانند مؤسسات خیریه، شرکت‌ها یا سایر اشخاص حقوقی باشد. در صورتی که متهب صغیر یا محجور باشد، ولی یا قیم قانونی او می‌تواند از طرف وی مال را قبض کند.

• عین موهوبه

عین موهوبه مالی است که موضوع عقد هبه قرار می‌گیرد. این مال باید دارای ارزش اقتصادی (مالیت) بوده، قابلیت نقل و انتقال قانونی داشته باشد و متعلق به واهب باشد. هبه می‌تواند نسبت به اموال منقول مانند خودرو، طلا، وجه نقد و لوازم منزل یا اموال غیرمنقول مانند خانه، زمین و آپارتمان انجام شود.

نکته حقوقی
وجود واهب، متهب و عین موهوبه به تنهایی برای تحقق عقد هبه کافی نیست؛ بلکه رعایت شرایط قانونی دیگری مانند اهلیت طرفین، قبض مال و قصد و رضای طرفین نیز ضروری است که در ادامه مقاله به طور کامل بررسی خواهیم کرد.

شرایط صحت عقد هبه

مانند سایر قراردادها، عقد هبه نیز برای اینکه از نظر قانونی صحیح و معتبر باشد، باید شرایطی را که قانون مدنی مقرر کرده است، داشته باشد. در صورت فقدان هر یک از این شرایط، ممکن است هبه باطل یا غیرنافذ باشد و آثار قانونی مورد انتظار را نداشته باشد.

• اهلیت واهب

واهب باید در زمان انجام هبه، اهلیت قانونی برای انجام معامله داشته باشد. به همین دلیل، شخصی که مال خود را به دیگری می‌بخشد باید بالغ، عاقل، رشید و دارای قصد و اختیار باشد.همچنین واهب باید مالک مالی باشد که آن را مورد هبه قرار می‌دهد یا اختیار قانونی برای انتقال آن داشته باشد.

• اهلیت متهب

متهب نیز باید از نظر قانونی قابلیت تملک مال را داشته باشد. اگر متهب صغیر یا محجور باشد، ولی، قیم یا نماینده قانونی او می‌تواند از طرف وی مال مورد هبه را تحویل بگیرد.

• معلوم و معین بودن عین موهوبه

مالی که مورد هبه قرار می‌گیرد باید کاملاً مشخص، معین و دارای ارزش اقتصادی باشد. همچنین انتقال آن نباید از نظر قانون ممنوع باشد.

برای مثال، هبه یک واحد آپارتمان، خودرو، زمین، طلا یا وجه نقد امکان‌پذیر است؛ اما هبه مالی که وجود خارجی ندارد یا قابل انتقال قانونی نیست، با اشکال مواجه خواهد شد.

• قبض مال

یکی از مهم‌ترین شرایط صحت عقد هبه، قبض مال است.

مطابق ماده ۷۹۸ قانون مدنی:
«هبه واقع نمی‌شود مگر با قبض و قبض با اذن واهب حاصل می‌شود.»

بنابراین، صرف تنظیم هبه‌نامه یا اعلام اراده طرفین کافی نیست و تا زمانی که مال به تصرف متهب داده نشود، عقد هبه کامل نخواهد شد.

• قصد و رضای طرفین

مانند سایر قراردادها، هبه نیز باید با قصد واقعی و رضایت طرفین انجام شود. اگر ثابت شود هبه بر اثر اکراه، اجبار، اشتباه یا فقدان قصد انشاء تنظیم شده است، ممکن است از نظر قانونی معتبر نباشد.

نکته حقوقی
برخلاف بسیاری از قراردادها، در عقد هبه قبض مال یکی از ارکان اساسی تحقق عقد است؛ بنابراین اگر مالی هرگز به تصرف متهب داده نشود، ممکن است اساساً هبه از نظر حقوقی محقق نشده باشد.

انواع هبه:

عقد هبه از نظر وجود یا عدم وجود عوض، به دو نوع هبه معوض و هبه غیرمعوض تقسیم می‌شود. شناخت تفاوت این دو نوع هبه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آثار حقوقی آن‌ها، به‌ویژه در موضوع رجوع از هبه، متفاوت است.

• هبه غیر معوض

هبه غیرمعوض رایج‌ترین نوع هبه است. در این نوع، واهب مال خود را بدون دریافت هیچ‌گونه عوض یا امتیازی به دیگری منتقل می‌کند و هدف اصلی، بخشش و احسان است.

برای مثال، شخصی خودروی خود را بدون دریافت هیچ مبلغ یا مالی به برادر، دوست یا یکی از فرزندان خود می‌بخشد.

• هبه معوض

هبه معوض، هبه‌ای است که در آن واهب در مقابل بخشیدن مال، انجام عمل یا دریافت مالی را از متهب شرط می‌کند.

برای مثال، شخصی آپارتمان خود را به دیگری هبه می‌کند، مشروط بر اینکه متهب تا پایان عمر از او نگهداری کند یا مبلغ مشخصی را به خیریه پرداخت نماید.

نکته مهم این است که در هبه معوض، ماهیت عقد همچنان رایگان است؛ اما وجود شرط عوض، آثار مهمی در خصوص حق رجوع واهب ایجاد می‌کند.

 تفاوت هبه معوض و هبه غیر معوض

قبض در عقد هبه

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های عقد هبه با بسیاری از قراردادهای دیگر، لزوم قبض مال است. برخلاف عقد بیع که با توافق طرفین منعقد می‌شود، هبه تا زمانی که مال مورد هبه به تصرف متهب داده نشود، کامل نخواهد شد.

مطابق ماده 798 قانون مدنی

«هبه واقع نمی‌شود مگر با قبض و قبض با اذن واهب حاصل می‌شود.»

بنابراین، صرف تنظیم هبه‌نامه یا اعلام اراده واهب برای بخشیدن مال کافی نیست و تا زمانی که متهب مال را با اجازه واهب تحویل نگیرد، عقد هبه از نظر قانونی تحقق پیدا نمی‌کند.

قبض به چه معناست؟

قبض به معنای تحویل و تسلط یافتن متهب بر مال مورد هبه است. نوع قبض با توجه به نوع مال متفاوت خواهد بود.

برای مثال:
در هبه یک خودرو، تحویل خودرو و مدارک آن به متهب، قبض محسوب می‌شود.
در هبه یک آپارتمان، تحویل ملک و امکان تصرف متهب در آن می‌تواند نشانه قبض باشد.
در هبه وجه نقد، پرداخت وجه به متهب به منزله قبض است.

اگر قبض انجام نشود چه اتفاقی می افتد؟

اگر مال مورد هبه هرگز به قبض متهب داده نشود، عقد هبه از نظر قانون کامل نشده و آثار حقوقی آن ایجاد نخواهد شد؛ حتی اگر هبه‌نامه میان طرفین تنظیم شده باشد.

قبض درمورد افراد صغیر یا محجور

اگر متهب کودک یا شخص محجور باشد، قبض توسط ولی، قیم یا نماینده قانونی او انجام می‌شود و همین امر برای تحقق عقد هبه کافی خواهد بود.

نکته حقوقی
در دعاوی مربوط به هبه، یکی از موضوعاتی که دادگاه به آن توجه ویژه دارد، اثبات قبض مال است. در بسیاری از پرونده‌ها، اختلاف اصلی طرفین درباره این است که آیا مال واقعاً به متهب تحویل داده شده است یا خیر.

رجوع از هبه

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های عقد هبه، امکان رجوع واهب از هبه در شرایطی است که قانون اجازه داده باشد. رجوع از هبه به این معناست که واهب، پس از انجام هبه، مال بخشیده‌شده را از متهب بازپس بگیرد.

با این حال، حق رجوع مطلق نیست و قانون مدنی در برخی موارد این حق را از واهب سلب کرده است.

مطابق ماده ۸۰۳ قانون مدنی، واهب می‌تواند مادامی که مانع قانونی وجود نداشته باشد، از هبه رجوع کند.

رجوع از هبه چگونه انجام میشود؟

رجوع از هبه معمولاً با اعلام اراده واهب انجام می‌شود؛ اما اگر متهب از استرداد مال خودداری کند، واهب باید از طریق دادگاه، دعوای تأیید رجوع از هبه و استرداد عین موهوبه را مطرح کند.

بنابراین، در بسیاری از موارد، صرف اعلام رجوع کافی نیست و در صورت اختلاف، تصمیم نهایی با دادگاه خواهد بود.

مواردی که رجوع از هبه امکان پذیر نیست:

قانون مدنی در ماده ۸۰۳ مواردی را بیان کرده که در آن‌ها واهب دیگر حق رجوع از هبه را ندارد. مهم‌ترین این موارد عبارت‌اند از:

• هبه به پدر،مادر یا فرزندان

اگر متهب، پدر، مادر یا فرزند واهب باشد، رجوع از هبه امکان‌پذیر نیست.

• هبه معوض پس از انجام عوض

اگر هبه معوض باشد و متهب عوض مورد توافق را انجام داده باشد، واهب دیگر حق رجوع نخواهد داشت.

• خروج مال از مالکیت متهب

اگر متهب مال هبه‌شده را بفروشد، صلح کند، هبه کند یا به هر نحو از مالکیت خود خارج نماید، رجوع از هبه ممکن نخواهد بود.

• تعلق حق اشخاص ثالث

اگر نسبت به مال هبه‌شده، حق شخص ثالثی ایجاد شده باشد؛ مانند اینکه در رهن بانک قرار گرفته یا نسبت به آن حق انتفاع یا حق ارتفاق ایجاد شده باشد، رجوع از هبه امکان نخواهد داشت.

• تغییر اساسی در عین موهوبه

اگر مال مورد هبه به گونه‌ای تغییر کند که عرفاً همان مال اولیه محسوب نشود، واهب حق رجوع نخواهد داشت.

برای مثال، اگر آهن‌آلات هبه‌شده تبدیل به ساختمان شوند یا پارچه هبه‌شده تبدیل به لباس گردد، رجوع از هبه ممکن نیست.

آیا رجوع از هبه محدودیت زمانی دارد؟

قانون برای رجوع از هبه مدت مشخصی تعیین نکرده است؛ بنابراین، تا زمانی که یکی از موانع قانونی ایجاد نشده باشد، واهب می‌تواند از حق رجوع خود استفاده کند.

نکته حقوقی
در دعاوی رجوع از هبه، دادگاه ابتدا وجود عقد هبه، تحقق قبض و نبودن موانع قانونی رجوع را بررسی می‌کند. اگر هر یک از موانع مقرر در قانون وجود داشته باشد، دعوای رجوع از هبه رد خواهد شد.

این مطلب راهم بخوانید:

فسخ قرارداد و موارد قانونی آن.

هبه پدر به فرزند

هبه از پدر به فرزند یکی از رایج‌ترین انواع هبه در روابط خانوادگی است. بسیاری از والدین در زمان حیات خود، اموالی مانند خانه، زمین، خودرو یا وجه نقد را به فرزندانشان می‌بخشند.

مطابق قانون مدنی، هبه میان پدر و فرزند دارای احکام ویژه‌ای است و از مهم‌ترین آثار آن، عدم امکان رجوع واهب از هبه است.

آیا پدر میتواند مالی رو که به فرزند خود بخشیده است پس بگیرد؟

در اغلب موارد خیر.
بر اساس ماده ۸۰۳ قانون مدنی، هرگاه متهب، پدر، مادر یا فرزند واهب باشد، واهب حق رجوع از هبه را ندارد.

بنابراین، اگر پدر مالی را به فرزند خود هبه کند و عقد هبه به‌درستی واقع شده باشد، اصولاً نمی‌تواند بعداً آن مال را از فرزند پس بگیرد.

آیا هبه به فرزند نیاز به قبض دارد؟

بله.همانند سایر انواع هبه، انتقال مال به فرزند نیز زمانی کامل می‌شود که عین موهوبه به قبض متهب برسد.

اگر فرزند بالغ باشد، قبض توسط خود او انجام می‌شود؛ اما اگر فرزند صغیر یا محجور باشد، قبض توسط ولی یا قیم قانونی او صورت می‌گیرد.

اگر هبه به صورت رسمی تنظیم شود چه تفاوتی دارد؟

تنظیم هبه‌نامه رسمی در دفتر اسناد رسمی، اختلافات احتمالی آینده را به حداقل می‌رساند و اثبات وقوع هبه را بسیار آسان‌تر می‌کند؛ هرچند رسمی یا عادی بودن سند، تأثیری در حکم قانونی عدم امکان رجوع پدر از هبه به فرزند ندارد.

نکته حقوقی
اگر شخصی قصد دارد بخشی از اموال خود را در زمان حیات به فرزندش منتقل کند، تنظیم هبه‌نامه رسمی می‌تواند از بسیاری از اختلافات میان ورثه پس از فوت جلوگیری کند.

این مطلب راهم بخوانید:

ارث و نحوه تقسیم ترکه.

هبه به همسر

هبه میان زن و شوهر یکی از رایج‌ترین معاملات رایگان در روابط خانوادگی است. ممکن است هر یک از زوجین در طول زندگی مشترک، مالی مانند وجه نقد، خودرو، ملک، طلا یا سایر اموال را بدون دریافت عوض به دیگری ببخشند. این هبه از نظر قانون مدنی معتبر است؛ مشروط بر اینکه شرایط قانونی عقد هبه، از جمله قصد، رضایت، اهلیت طرفین و قبض مال، رعایت شده باشد.

برخلاف تصور بسیاری از افراد، هبه به همسر از مواردی نیست که قانون آن را غیرقابل رجوع بداند. بنابراین اصل بر این است که واهب می‌تواند در صورت وجود شرایط قانونی، از هبه رجوع کند؛ مگر اینکه یکی از موارد منع رجوع در قانون وجود داشته باشد.

آیا شوهر میتواند مالی رو که به همسر خود بخشیده پس بگیرد؟

در برخی موارد بله. اگر مالی که به همسر هبه شده همچنان موجود باشد و هیچ‌یک از موارد منع رجوع در ماده ۸۰۳ و ۸۰۴ قانون مدنی وجود نداشته باشد، واهب می‌تواند با رعایت تشریفات قانونی، از هبه رجوع کند.

اما اگر یکی از موارد زیر وجود داشته باشد، رجوع از هبه امکان‌پذیر نخواهد بود:

• مال مورد هبه از مالکیت متهب خارج شده باشد؛ مانند اینکه آن را فروخته یا به شخص دیگری منتقل کرده باشد.
• مال مورد هبه در رهن یا وثیقه قرار گرفته باشد.
• در عین موهوبه تغییر اساسی ایجاد شده باشد؛ به گونه‌ای که دیگر همان مال اولیه محسوب نشود.

این مطلب را هم بخوانید:

مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت

اگر شوهر خانه یا خودرو را به نام همسرش منتقل کند،آیا همیشه میتواند آن را پس بگیرد؟

خیر. صرف اینکه انتقال به صورت رایگان انجام شده باشد، به معنای امکان همیشگی رجوع نیست. دادگاه ابتدا بررسی می‌کند که انتقال انجام‌شده واقعاً هبه بوده یا در قالب عقد دیگری مانند صلح یا معامله انجام شده است. سپس وجود یا عدم وجود شرایط رجوع را بررسی خواهد کرد.

آیا زن میتواند مالی را که به شوهر خود هبه کرده پس بگیرد؟

بله. احکام قانونی هبه نسبت به زن و شوهر یکسان است. بنابراین اگر زن مالی را به شوهر خود هبه کرده باشد، در صورت وجود شرایط قانونی و نبود موانع مقرر در قانون، می‌تواند از هبه رجوع کند.

نکته حقوقی
در بسیاری از اختلافات خانوادگی، یکی از مهم‌ترین موضوعات برای دادگاه، تشخیص ماهیت انتقال مال است. گاهی مالی که به نام همسر منتقل شده، در واقع هبه نیست و در قالب صلح، بیع یا اجرای تعهد دیگری انجام شده است. به همین دلیل، بررسی اسناد، مفاد قرارداد و قصد واقعی طرفین نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه دعوا دارد.

⇐همچنین میتوانید بخوانید نمونه رای قضایی را:

عنوان: رجوع از هبه

رجوع از هبه فرع بر ثبوت عقد هبه است و از آنجایی که هبه ، از عقود بوده و تابع قصد و اراده ی طرفین می باشد و از امور ترافعی نیست تا قابلیت طرح و رسیدگی در محاکم قضایی را داشته باشد؛ این دعوا قابلیت پذیرش ندارد.ادامه مطلب….

هبه نامه رسمی و هبه نامه عادی( دستی)

هبه اگرچه یک عقد رضایی است و در بسیاری از موارد حتی بدون تنظیم سند نیز میان طرفین واقع می‌شود، اما برای جلوگیری از اختلافات بعدی، معمولاً در قالب هبه‌نامه تنظیم می‌شود. هبه‌نامه ممکن است رسمی یا عادی (دستی) باشد که هر یک آثار و اعتبار متفاوتی دارند.

هبه نامه رسمی

هبه‌نامه رسمی، سندی است که در دفتر اسناد رسمی و توسط سردفتر تنظیم می‌شود. این سند مطابق قانون ثبت، سند رسمی محسوب شده و از اعتبار اثباتی بسیار بالایی برخوردار است.

مهمترین مزایای هبه نامه رسمی چیست؟

1. اعتبار قانونی بالا و قابلیت استناد در دادگاه
2. جلوگیری از انکار یا تردید نسبت به مفاد سند
3. کاهش اختلاف میان واهب،متهب و وارث
4. امکان صدور اجرائیه در مواردی که قانون پیش بینی کرده است.
5. حفظ نسخه از سند در دفترخانه اسناد رسمی

نکته حقوقی:تنظیم سند رسمی، حق رجوع واهب را از بین نمی‌برد؛ بلکه امکان رجوع یا عدم رجوع همچنان تابع مقررات مواد ۸۰۳ و ۸۰۴ قانون مدنی است.

این را هم بخوانید:

مبایعه نامه چیست و چه شرایطی دارد؟

 

هبه نامه عادی(دستی)

هبه‌نامه عادی یا دستی، نوشته‌ای است که خارج از دفترخانه و توسط طرفین تنظیم می‌شود. این نوع هبه‌نامه نیز در صورت رعایت شرایط قانونی می‌تواند معتبر باشد؛ اما اعتبار اثباتی آن نسبت به سند رسمی کمتر است.

در صورت بروز اختلاف، شخصی که به هبه‌نامه عادی استناد می‌کند باید اصالت سند و وقوع عقد هبه را در دادگاه اثبات کند. در این موارد، دادگاه ممکن است با بررسی امضا، شهادت شهود، اقرار طرفین و سایر دلایل، درباره اعتبار هبه‌نامه تصمیم‌گیری کند.

 

 

آیا هبه نامه دستی معتبر است؟

بله. قانون مدنی تنظیم هبه را منحصراً به سند رسمی محدود نکرده است؛ بنابراین اگر شرایط اساسی صحت معاملات، قصد و رضای طرفین، اهلیت، معین بودن مال و همچنین قبض مال (در مواردی که قانون لازم دانسته است) وجود داشته باشد، هبه‌نامه عادی نیز می‌تواند معتبر باشد. با این حال، در صورت اختلاف، اثبات وقوع هبه بر عهده شخصی است که به هبه‌نامه استناد می‌کند.

نمونه دادخواست رجوع از هبه

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان …………..
مشخصات خواهان (واهب):

نام و نام خانوادگی: ……………

کد ملی: ……………

نشانی: ……………
مشخصات خوانده (متهب):

نام و نام خانوادگی: ……………

کد ملی: ……………

نشانی: ……………
خواسته:

صدور حکم بر رجوع از هبه و استرداد عین موهوبه.

دلایل و مستندات:

هبه‌نامه (در صورت وجود)
سند مالکیت عین موهوبه
استعلام ثبتی (حسب مورد)
شهادت شهود (در صورت نیاز)

مواد ۷۹۵، ۷۹۸، ۸۰۳ و ۸۰۴ قانون مدنی
سایر ادله و مستندات قانونی

شرح دادخواست

احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب به موجب عقد هبه، مال موضوع دادخواست را به خوانده منتقل کرده‌ام. با توجه به اینکه مطابق مقررات قانون مدنی حق رجوع از هبه برای اینجانب وجود دارد و هیچ‌یک از موارد منع رجوع مقرر در ماده ۸۰۴ قانون مدنی نیز در این پرونده وجود ندارد، تقاضای صدور حکم بر رجوع از هبه و الزام خوانده به استرداد عین موهوبه را دارم.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی خواهان: …………….
امضا: …………….
تاریخ: …………….

نکته حقوقی
دعوای رجوع از هبه زمانی قابل پذیرش است که ابتدا اصل وقوع عقد هبه برای دادگاه احراز شود. همچنین اگر هبه از موارد غیرقابل رجوع باشد؛ مانند هبه به پدر، مادر یا فرزند، هبه معوضی که عوض آن پرداخت شده باشد یا مالی که از مالکیت متهب خارج شده باشد، دادگاه حکم به رجوع از هبه صادر نخواهد کرد.

 

نمونه رای دادگاه درباره رجوع از هبه

خلاصه رأی:
در یک پرونده حقوقی، خواهان با تقدیم دادخواست، تقاضای رجوع از هبه و استرداد ملک هبه‌شده را مطرح کرد. وی اظهار داشت که ملک را به صورت بلاعوض به خوانده هبه کرده و با توجه به اینکه هیچ‌یک از موارد منع رجوع از هبه وجود ندارد، حق قانونی برای بازپس‌گیری مال را دارد.

در مقابل، خوانده دفاع کرد که هبه انجام‌شده قابل رجوع نیست و خواهان دیگر حقی نسبت به مال ندارد.

دادگاه پس از بررسی هبه‌نامه، اسناد مالکیت، اظهارات طرفین و مقررات قانون مدنی، اعلام کرد که اصل در عقد هبه، امکان رجوع واهب است؛ مگر اینکه یکی از موارد مقرر در ماده ۸۰۴ قانون مدنی وجود داشته باشد.

دادگاه با احراز اینکه:
هبه از نوع غیرمعوض بوده است؛
متهب از اشخاصی که قانون رجوع نسبت به آنان را ممنوع کرده نیست؛
عین موهوبه همچنان موجود و در مالکیت متهب باقی مانده است؛
مال مورد هبه به شخص دیگری منتقل نشده و متعلق حق شخص ثالث نیز قرار نگرفته است؛

دعوا را وارد تشخیص داد و حکم به رجوع از هبه و استرداد عین موهوبه صادر کرد.

نکته حقوقی رأی
اصل بر این است که واهب می‌تواند از هبه رجوع کند؛ اما اگر یکی از موارد منع رجوع مقرر در ماده ۸۰۴ قانون مدنی وجود داشته باشد، مانند هبه به پدر، مادر یا فرزند، هبه معوضی که عوض آن پرداخت شده باشد یا خروج عین موهوبه از مالکیت متهب، دادگاه دعوای رجوع از هبه را مردود اعلام خواهد کرد.

 

هبه ملک

هبه ملک به این معناست که مالک، ملک خود را به‌طور رایگان و بدون دریافت عوض، به شخص دیگری منتقل کند. این انتقال می‌تواند نسبت به خانه، آپارتمان، زمین، باغ، مغازه یا هر مال غیرمنقول دیگری انجام شود.

از آنجا که مالکیت املاک در ایران از طریق اسناد رسمی اثبات می‌شود، در عمل بهترین و مطمئن‌ترین روش برای هبه ملک، تنظیم هبه‌نامه رسمی در دفتر اسناد رسمی است. اگرچه هبه ملک به موجب سند عادی نیز ممکن است میان طرفین معتبر باشد، اما در صورت بروز اختلاف، اثبات آن دشوارتر خواهد بود.

شرایط هبه ملک

برای اینکه هبه ملک از نظر قانونی صحیح باشد، شرایط زیر باید وجود داشته باشد:

• واهب مالک قانونی ملک باشد.
• واهب دارای اهلیت قانونی(بلوغ،عقل و رشد)باشد.
• متهب هبه را قبول کند.
• ملک به قبض متهب داده شود؛به گونه ای که امکان تصرف در آن برای وی فراهم باشد.
• درصورت تنظیم سند رسمی،تشریفات قانونی انتقال در دفتر اسناد رسمی رعایت شود.

آیا هبه ملک نیاز به سند رسمی دارد؟

قانون مدنی، اصل عقد هبه را منوط به تنظیم سند رسمی نکرده است؛ اما اگر موضوع هبه، ملک دارای سند رسمی باشد، برای انتقال رسمی مالکیت و جلوگیری از اختلافات بعدی، تنظیم سند رسمی هبه در دفترخانه ضروری و مطمئن‌ترین راهکار است.

آیا میتوان از هبه ملک رجوع کرد؟

رجوع از هبه ملک نیز تابع مقررات عمومی هبه است. بنابراین، اگر هیچ‌یک از موارد منع رجوع در ماده ۸۰۴ قانون مدنی وجود نداشته باشد، واهب می‌تواند از هبه رجوع کند.

برای مثال، اگر شخصی خانه خود را به دوستش هبه کند و ملک همچنان در مالکیت متهب باقی مانده باشد و هبه نیز از نوع غیرمعوض باشد، در صورت وجود سایر شرایط قانونی، امکان رجوع از هبه وجود خواهد داشت.

نکته حقوقی:اگر متهب پس از دریافت ملک، آن را به شخص دیگری منتقل کند یا ملک در رهن بانک یا متعلق حق شخص ثالث قرار گیرد، در اغلب موارد امکان رجوع از هبه از بین خواهد رفت.

هبه خودرو

هبه خودرو به این معناست که مالک، خودروی خود را بدون دریافت عوض و به صورت رایگان به شخص دیگری منتقل کند. این انتقال نیز مانند سایر انواع هبه، تابع مقررات قانون مدنی است و با قبول متهب و قبض مورد هبه، آثار قانونی آن ایجاد می‌شود.

در عمل، برای جلوگیری از اختلافات بعدی، بهتر است انتقال خودرو علاوه بر تنظیم هبه‌نامه، در دفتر اسناد رسمی یا از طریق انجام تشریفات قانونی نقل و انتقال خودرو نیز ثبت شود تا مالکیت جدید به‌طور رسمی مشخص باشد.

شرایط هبه خودرو چیست؟

برای صحت هبه خودرو، شرایط زیر ضروری است:

• واهب مالک قانونی خودرو باشد
• طرفین دارای اهلیت قانونی باشند.
• متهب هبه را قبول کند.
• خودرو به تصرف متهب داده شود.
• تشریفات قانونی انتقال مالکیت خودرو نیز انجام شود.

آیا میتوان از هبه خودرو رجوع کرد؟

اصل بر این است که واهب می‌تواند از هبه خودرو رجوع کند؛ مگر اینکه یکی از موارد منع رجوع در ماده ۸۰۴ قانون مدنی وجود داشته باشد.

برای مثال، اگر خودرو پس از هبه توسط متهب به شخص دیگری فروخته شود یا به رهن بانک گذاشته شود، در اغلب موارد امکان رجوع از هبه از بین می‌رود.

اگر سند خودرو به نام متهب منتقل شده باشد،آیا رجوع از هبه امکان پذیر است؟

صرف انتقال سند خودرو به نام متهب، به‌تنهایی مانع رجوع از هبه نیست؛ اما اگر خودرو از مالکیت متهب خارج شده باشد یا متعلق حق شخص ثالث قرار گرفته باشد، واهب دیگر حق رجوع نخواهد داشت. در صورت اختلاف، دادگاه با بررسی شرایط قانونی درباره امکان رجوع تصمیم‌گیری می‌کند.

نکته حقوقی:اگر هبه خودرو میان پدر و فرزند انجام شده باشد، مطابق ماده ۸۰۴ قانون مدنی، پدر اصولاً حق رجوع از هبه را نخواهد داشت.

هبه وجه نقد.

هبه وجه نقد به این معناست که شخص، مبلغی پول را بدون دریافت هیچ‌گونه عوض و به قصد بخشش، به شخص دیگری تملیک کند. این نوع هبه نیز مانند سایر انواع هبه، تابع مقررات قانون مدنی است و با قبول متهب و تحویل وجه، تحقق پیدا می‌کند.

برای مثال، اگر شخصی مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان را به دوست یا یکی از بستگان خود ببخشد و وجه را به حساب او واریز کند، در صورتی که قصد واقعی طرفین، هبه باشد، این انتقال از نظر حقوقی هبه محسوب می‌شود.

• آیا هبه وجه نقد نیاز به تنظیم قرارداد دارد؟

قانون، تنظیم قرارداد کتبی را برای صحت هبه وجه نقد الزامی ندانسته است؛ اما برای جلوگیری از اختلافات احتمالی، بهتر است هبه در قالب یک قرارداد یا هبه‌نامه کتبی تنظیم شود و مدارکی مانند رسید بانکی، رسید دریافت وجه یا اقرار متهب نیز نگهداری شود.

• آیا میتوان وجه نقد هبه شده را پس گرفت؟

اصل بر این است که واهب می‌تواند از هبه رجوع کند؛ اما در هبه وجه نقد، معمولاً پس از خرج شدن پول یا از بین رفتن عین آن، امکان رجوع از بین می‌رود؛ زیرا یکی از شرایط رجوع، باقی بودن عین موهوبه است.

بنابراین، اگر وجه نقد توسط متهب مصرف شده باشد یا دیگر به همان صورت اولیه وجود نداشته باشد، واهب معمولاً حق مطالبه آن را تحت عنوان رجوع از هبه نخواهد داشت.

• اثبات هبه وجه نقد چگونه انجام میشود؟

در صورت بروز اختلاف، دادگاه با بررسی دلایل و مدارک موجود تصمیم‌گیری می‌کند. مهم‌ترین دلایل اثبات هبه وجه نقد عبارت‌اند از:

1. قرارداد یا هبه نامه کتبی
2. رسید بانکی یا فیش واریز
3. پیامک یا مکاتبات طرفین
4. اقرار متهب
5. شهادت شهود
6. سایر قرائن و امارات موجود در پرونده

نکته حقوقی:اگر انتقال وجه به عنوان قرض، ثمن معامله، مهریه، صلح یا انجام تعهد انجام شده باشد، دیگر عنوان هبه بر آن صدق نمی‌کند. بنابراین، تشخیص قصد واقعی طرفین در هر پرونده اهمیت زیادی دارد.

تفاوت هبه،صلح و هدیه.

بسیاری از افراد در معاملات و روابط خانوادگی، واژه‌های هبه، صلح و هدیه را به جای یکدیگر استفاده می‌کنند؛ در حالی که این مفاهیم از نظر حقوقی تفاوت‌هایی دارند و آثار قانونی متفاوتی ایجاد می‌کنند.

تفاوت هبه و هدیه چیست؟

در عرف، هدیه به معنای بخشیدن مال یا چیزی به دیگری از روی محبت و بدون انتظار دریافت عوض است؛ اما در حقوق، عنوان دقیق این عمل معمولاً عقد هبه است.

به عبارت دیگر، هر هدیه‌ای که با قصد انتقال مالکیت و رعایت شرایط قانونی انجام شود، می‌تواند از نظر حقوقی هبه محسوب شود.

برای مثال، اگر شخصی یک وسیله شخصی، مبلغی پول یا مالی را به دیگری ببخشد و قصد او انتقال مالکیت باشد، این عمل از نظر حقوقی تحت عنوان هبه بررسی می‌شود.

تفاوت هبه و صلح چیست؟

صلح و هبه هر دو می‌توانند موجب انتقال مال به دیگری شوند، اما ماهیت حقوقی آن‌ها متفاوت است.

در هبه، شخص مالی را به صورت رایگان به دیگری تملیک می‌کند و اصل بر وجود قصد بخشش است.

اما در عقد صلح، طرفین با توافق یکدیگر، ممکن است مالی را در برابر عوض یا بدون عوض منتقل کنند. بنابراین صلح برخلاف هبه، فقط محدود به انتقال رایگان مال نیست و کاربرد گسترده‌تری دارد.

 

نکته حقوقی:
گاهی افراد برای جلوگیری از امکان رجوع از هبه، به جای هبه‌نامه از عقد صلح استفاده می‌کنند؛ زیرا صلح از نظر حقوقی معمولاً استحکام بیشتری دارد. با این حال، انتخاب بین هبه و صلح باید با توجه به شرایط هر پرونده و هدف واقعی طرفین انجام شود.

تفاوت هبه نامه و بیع(مبایعه نامه)

بیع قراردادی است که به موجب آن، یک طرف مالی را در برابر دریافت عوض (ثمن یا قیمت) به دیگری منتقل می‌کند.

به بیان ساده، در بیع، انتقال مال در برابر پرداخت پول یا مال دیگری انجام می‌شود؛ اما در هبه، انتقال مال رایگان است.

برای مثال، اگر شخصی آپارتمان خود را در برابر دریافت مبلغ مشخصی به دیگری منتقل کند، این قرارداد بیع محسوب می‌شود؛ اما اگر همان آپارتمان را بدون دریافت هیچ مبلغی به فرزند خود ببخشد، عنوان حقوقی آن هبه خواهد بود.

نکته حقوقی
گاهی افراد برای انتقال اموال ارزشمند مانند ملک، به جای هبه‌نامه از صلح‌نامه یا بیع استفاده می‌کنند. انتخاب نوع قرارداد باید با توجه به هدف واقعی طرفین انجام شود؛ زیرا هر قرارداد آثار حقوقی متفاوتی دارد و انتخاب نادرست ممکن است در آینده باعث ایجاد اختلاف و طرح دعوا در دادگاه شود.

هبه شفاهی و نحوه اثبات هبه در دادگاه.

هبه لزوماً همیشه با تنظیم سند کتبی انجام نمی‌شود و در برخی موارد ممکن است به صورت شفاهی میان طرفین واقع شود. بنابراین، صرف اینکه برای هبه، هبه‌نامه رسمی یا عادی تنظیم نشده باشد، به تنهایی به معنای بی‌اعتباری آن نیست.

مطابق ماده ۷۹۵ قانون مدنی، هبه عقدی است که به موجب آن شخصی مالی را به صورت رایگان به دیگری تملیک می‌کند. برای تحقق عقد هبه، وجود قصد بخشش از سوی واهب، قبول متهب و همچنین قبض مال مورد هبه اهمیت دارد.

آیا هبه شفاهی معتبر است؟

بله. در صورتی که شرایط قانونی عقد هبه وجود داشته باشد، هبه شفاهی نیز می‌تواند معتبر باشد. با این حال، مشکل اصلی در هبه شفاهی، اثبات وقوع عقد هبه در صورت ایجاد اختلاف میان طرفین است.

برای مثال، اگر شخصی ادعا کند که ملکی را به دیگری بخشیده است، اما هیچ سند یا نوشته‌ای در این خصوص وجود نداشته باشد، در صورت انکار طرف مقابل، اثبات این ادعا در دادگاه نیازمند ارائه دلیل خواهد بود.

شرایط اثبات هبه شفاهی در دادگاه.

شخصی که مدعی وقوع هبه شفاهی است، باید بتواند ارکان و شرایط عقد هبه را اثبات کند. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

• اثبات قصد بخشش واهب

خواهان باید ثابت کند که انتقال مال با هدف بخشش و به صورت رایگان انجام شده است، نه اینکه معامله دیگری مانند بیع یا صلح میان طرفین وجود داشته است.

• اثبات قبول متهب

مانند سایر عقود، قبول شخص دریافت‌کننده مال برای تحقق هبه اهمیت دارد و باید مشخص شود که متهب، بخشش مال را پذیرفته است.

• اثبات قبض مال مورد هبه

مطابق ماده ۷۹۸ قانون مدنی، هبه زمانی کامل می‌شود که مال مورد هبه به قبض متهب داده شود. بنابراین، اثبات اینکه مال در اختیار متهب قرار گرفته، در دعاوی هبه اهمیت زیادی دارد.

دلایل اثبات شفاهی در دادگاه.

دادگاه برای بررسی وقوع هبه می‌تواند به دلایل مختلف توجه کند، از جمله:

1. اقرار واهب یا متهب
2. شهادت شهود
3. اسناد و مدارک مرتبط
4. پیام‌ها، نوشته‌ها یا مدارکی که نشان‌دهنده قصد بخشش باشد.
5. سایر قرائن و امارات موجود در پرونده

البته ارزش و اعتبار هر دلیل با توجه به شرایط پرونده توسط دادگاه بررسی خواهد شد.

• آیا هبه شفاهی ملک قابل اثبات است؟

در مورد اموال غیرمنقول مانند ملک، اثبات هبه شفاهی با توجه به اهمیت ثبت رسمی معاملات ملکی، معمولاً با دشواری بیشتری همراه است.

اگر شخصی ادعا کند ملکی به صورت شفاهی به او هبه شده است، باید بتواند وقوع هبه، مالکیت واهب، قصد بخشش و قبض ملک را اثبات کند. به همین دلیل، در خصوص املاک، تنظیم سند رسمی هبه بهترین راه برای جلوگیری از اختلافات آینده است.

• آیا هبه شفاهی قابل رجوع است؟

در صورتی که هبه شفاهی ثابت شود، احکام رجوع از هبه مانند سایر هبه‌ها درباره آن اجرا خواهد شد. بنابراین، اگر شرایط قانونی رجوع وجود داشته باشد و هیچ‌یک از موانع قانونی مانند انتقال مال، تغییر در عین موهوبه یا هبه به خویشاوندان موضوع ماده ۸۰۳ قانون مدنی وجود نداشته باشد، امکان بررسی رجوع از هبه وجود خواهد داشت.

نکته حقوقی:در دعاوی اثبات هبه، صرف ادعای بخشش کافی نیست؛ بلکه شخص مدعی باید با ارائه دلایل معتبر، وجود عقد هبه و تحقق شرایط قانونی آن را برای دادگاه اثبات کند.

نمونه دادخواست اثبات هبه.

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ……………..

مشخصات خواهان:
نام و نام خانوادگی: ……………..

کد ملی: ……………..

نشانی: ……………..
مشخصات خوانده:
نام و نام خانوادگی: ……………..

کد ملی: ……………..

نشانی: ……………..

خواسته:
صدور حکم بر اثبات وقوع عقد هبه و تأیید مالکیت خواهان نسبت به مال مورد هبه

دلایل و مستندات:

شهادت شهود
اقرار طرف مقابل (در صورت وجود)
مدارک و مستندات مربوط به انتقال یا تحویل مال
پیام‌ها و نوشته‌های مرتبط با وقوع هبه
سایر ادله و قرائن موجود در پرونده

شرح دادخواست:

احتراماً به استحضار می‌رساند:
خوانده محترم به موجب عقد هبه شفاهی، مالی به مشخصات …………….. را به اینجانب بخشیده و انتقال رایگان مال مذکور با قصد و رضای کامل طرفین انجام شده است.
پس از وقوع عقد هبه، مال مورد نظر به قبض اینجانب درآمده و شرایط قانونی تحقق عقد هبه مطابق مقررات قانون مدنی فراهم شده است.
با وجود تحقق عقد هبه و انتقال مال، خوانده از پذیرش آثار قانونی آن خودداری نموده و نسبت به مالکیت اینجانب ایجاد اختلاف کرده است.
لذا با توجه به وقوع عقد هبه، تحقق قبض و وجود دلایل و مستندات مربوط، تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر اثبات وقوع عقد هبه و تأیید آثار قانونی آن مورد استدعاست.
با تشکر و احترام
نام و نام خانوادگی خواهان: ……………..
امضا: ……………..
تاریخ: ……………..

نکات مهم درباره دادخواست اثبات هبه.

• در صورتی که مال مورد هبه ملک باشد، باید مشخصات دقیق ملک مانند پلاک ثبتی، نشانی و سایر مشخصات درج شود.
• اگر طرف مقابل وقوع هبه را انکار کند، دادگاه به دلایل ارائه‌شده مانند شهادت شهود، اقرار و سایر مدارک رسیدگی خواهد کرد.
• در دعاوی هبه، اثبات قصد بخشش، قبول متهب و قبض مال از مهم‌ترین مواردی است که باید برای دادگاه احراز شود.

اثر فوت واهب یا متهب در عقد هبه.

فوت یکی از طرفین عقد هبه می‌تواند بر وضعیت حقوقی هبه تأثیر بگذارد و آثار متفاوتی ایجاد کند.

• اگر واهب (بخشنده) فوت کند چه میشود؟

اگر عقد هبه با رعایت شرایط قانونی واقع شده و مال به قبض متهب داده شده باشد، فوت واهب باعث از بین رفتن هبه نمی‌شود و متهب همچنان مالک مال مورد هبه خواهد بود.

به عبارت دیگر، پس از تحقق صحیح عقد هبه، مال از مالکیت واهب خارج شده و وارد مالکیت متهب می‌شود؛ بنابراین ورثه واهب نمی‌توانند صرفاً به دلیل فوت او، مال هبه‌شده را مطالبه کنند.

• اگر متهب( گیرنده هبه) فوت کند چه میشود؟

در صورتی که هبه به‌طور صحیح انجام شده باشد، با فوت متهب، مال هبه‌شده جزو دارایی‌های او محسوب شده و به ورثه وی منتقل می‌شود.

بنابراین، ورثه متهب مالک مال هبه‌شده خواهند شد و واهب نمی‌تواند صرفاً به دلیل فوت متهب، مال را پس بگیرد؛ مگر اینکه شرایط قانونی رجوع از هبه وجود داشته باشد.

نکته حقوقی
قبل از تحقق قبض، عقد هبه کامل نمی‌شود و اگر یکی از طرفین قبل از قبض فوت کند، ممکن است آثار هبه با توجه به شرایط پرونده متفاوت باشد؛ زیرا قبض یکی از شرایط اساسی تحقق هبه در قانون مدنی است.

هبه مال مشاع.

هبه مال مشاع به این معناست که شخص، سهم مالکیت خود از یک مال مشترک را به دیگری منتقل کند. منظور از مال مشاع، مالی است که مالکیت آن بین چند نفر تقسیم شده، اما هر یک از مالکان در جزء جزء آن مال شریک هستند و سهم هر شخص به صورت مفروز و جداشده مشخص نشده است.

برای مثال، اگر شخصی مالک سه دانگ از یک آپارتمان شش دانگی باشد، می‌تواند سهم خود را به دیگری هبه کند.

• آیا هبه سهم مشاع از نظر قانونی امکان پذیر است؟

بله. هر شخص می‌تواند نسبت به سهم مالکانه خود از مال مشاع، اقدام به هبه کند؛ مشروط بر اینکه مالک آن سهم باشد و شرایط قانونی عقد هبه نیز رعایت شود.

بنابراین، اگر فردی مالک بخشی از یک ملک مشاع باشد، می‌تواند همان سهم را به شخص دیگری منتقل کند و برای هبه تمام ملک، نیازی به رضایت سایر شرکا ندارد.

شرایط هبه مال مشاع.

برای صحت هبه مال مشاع، شرایط زیر باید وجود داشته باشد:

1. مال مورد هبه دارای ارزش اقتصادی و قابلیت تملک باشد.
2. متهب هبه را قبول کند.
3. قبض مال مورد هبه انجام شود.
4. در مورد املاک، تشریفات قانونی انتقال رعایت شود.

• هبه سهم مشاع از ملک چگونه انجام میشود؟

در صورتی که موضوع هبه، سهمی از یک ملک دارای سند رسمی باشد، بهترین روش، تنظیم سند رسمی هبه در دفتر اسناد رسمی است.

در سند رسمی، میزان سهم منتقل‌شده، مشخصات ملک و مشخصات طرفین به صورت دقیق درج می‌شود تا از بروز اختلافات احتمالی در آینده جلوگیری شود.

• آیا برای هبه مال مشاع، رضایت سایر شرکا لازم است؟

خیر. هر شریک می‌تواند نسبت به سهم مالکانه خود تصمیم بگیرد و آن را منتقل کند. بنابراین، برای هبه سهم یک شریک، رضایت سایر مالکان مشاعی لازم نیست.

البته متهب پس از دریافت سهم، به جای واهب وارد شراکت می‌شود و در استفاده از مال مشاع باید مقررات مربوط به اموال مشترک را رعایت کند.

• آیا میتوان از هبه سهم مشاع رجوع کرد؟

رجوع از هبه مال مشاع نیز مانند سایر هبه‌ها تابع مقررات قانون مدنی است. بنابراین، در صورتی که شرایط قانونی رجوع وجود داشته باشد و مانعی مانند انتقال مال به دیگری، ایجاد حق برای شخص ثالث یا تغییر در مال مورد هبه وجود نداشته باشد، امکان بررسی رجوع از هبه وجود خواهد داشت.

نکته حقوقی:در هبه املاک مشاع، به دلیل ارزش بالای ملک و احتمال اختلاف میان طرفین، تنظیم سند رسمی و درج دقیق مشخصات سهم مورد انتقال، نقش مهمی در جلوگیری از دعاوی آینده دارد.

گروه حقوقی سلمان احدی

گروه حقوقی سلمان احدی به سرپرستی سلمان احدی، وکیل پایه یک دادگستری، در زمینه ارائه خدمات مشاوره حقوقی و پیگیری دعاوی مختلف در تهران فعالیت می‌کند.

این مجموعه با بهره‌گیری از دانش حقوقی و تجربه عملی در پرونده‌های قضایی، خدمات حقوقی خود را در حوزه‌های مختلف از جمله دعاوی ملکی، حقوق خانواده، دعاوی قراردادها، امور کیفری و مسائل مرتبط با املاک و معاملات ارائه می‌دهد.

در زمینه دعاوی مرتبط با هبه، هبه‌نامه، رجوع از هبه، اثبات هبه شفاهی و اختلافات ناشی از انتقال رایگان اموال، بررسی دقیق شرایط قانونی عقد، مدارک موجود و رویه قضایی اهمیت زیادی دارد. گروه حقوقی سلمان احدی با بررسی جزئیات هر پرونده، تلاش می‌کند مناسب‌ترین راهکار حقوقی را متناسب با شرایط موکل ارائه دهد.

خدمات حقوقی مرتبط با هبه

از جمله خدمات قابل ارائه در این زمینه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مشاوره حقوقی درباره تنظیم هبه‌نامه رسمی و عادی
  بررسی اعتبار هبه‌نامه و شرایط قانونی آن
  پیگیری دعاوی اثبات وقوع هبه
  پیگیری دعاوی رجوع از هبه در موارد قانونی
  بررسی اختلافات مربوط به هبه ملک، خودرو و سایر اموال
  ارائه راهکار حقوقی در خصوص اختلافات میان واهب و متهب

اطلاعات تماس:

آدرس: تهران، شهرک غرب، چهارراه درختی، خیابان کوثر، پلاک ۷، طبقه ۶، واحد ۲۳
شماره تماس: 09120466204