قمار و شرطبندی چیست؟ مجازات قمار و سایتهای شرطبندی طبق قانون جدید
قمار و شرطبندی در قوانین ایران جرمانگاری شدهاند و پس از اصلاح مواد ۷۰۵ تا ۷۱۱ قانون مجازات اسلامی، مقررات صریحتری برای قمار، شرطبندی و بختآزمایی بهویژه در فضای مجازی و سایتهای شرطبندی وضع شده است.
قانون فعلی تنها قمار سنتی را مورد توجه قرار نمیدهد؛ بلکه فعالیتهایی مانند شرطبندی اینترنتی، پیشبینی همراه با برد و باخت، برخی بختآزماییها و اداره یا پشتیبانی بسترهای مرتبط نیز میتوانند مشمول مقررات کیفری شوند.
قانون جدید قمار و شرطبندی
مواد ۷۰۵ تا ۷۱۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی در تاریخ ۳ اسفند ۱۴۰۱ اصلاح شدند.
یکی از مهمترین تغییرات این قانون، تصریح به امکان تحقق جرایم مربوط به قمار و شرطبندی در فضای حقیقی یا مجازی است.
بنابراین تصور اینکه شرطبندی اینترنتی به دلیل انجام شدن در سایت یا اپلیکیشن از مقررات کیفری خارج است، صحیح نیست.
قمار چیست؟
مطابق بند ۱ ماده ۷۰۵ اصلاحی، هر نوع توافق صریح یا ضمنی با هدف برد و باخت که بر اساس آن بازنده، بازندگان یا شخص ثالث ملزم به پرداخت وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز مالی به برنده یا شخص ثالث شود، میتواند مشمول این مقررات باشد.
بنابراین در تشخیص قمار، وجود برد و باخت و تعهد مالی یا دارای ارزش مالی اهمیت زیادی دارد.
شرطبندی چیست؟
بند ۲ ماده ۷۰۵، شرطبندی را نیز مورد توجه قرار داده است.
بر این اساس، مشارکت دو یا چند نفر در پیشبینی یک موضوع یا فرض وقوع یک امر که در نتیجه آن بازنده ملزم به پرداخت وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز به برنده یا شخص ثالث باشد، در محدوده مقرر قانونی جرم محسوب میشود.
یکی از مصادیق رایج این موضوع، شرطبندی روی نتایج مسابقات ورزشی است.
بختآزمایی و قرعهکشی پولی
قانون جدید فقط قمار و شرطبندی را پوشش نمیدهد.
بند ۳ ماده ۷۰۵، مشارکت اشخاص در برخی قرعهکشیها یا اقدامات مبتنی بر شانس و انتخاب تصادفی را نیز در شرایط مقرر قانونی جرمانگاری کرده است؛ بهویژه زمانی که تمام یا بخشی از وجوه یا امتیازات پرداختشده شرکتکنندگان به یک یا چند برنده پرداخت شود.
بنابراین صرف استفاده از عنوانهایی مانند «قرعهکشی»، «جایزه»، «مسابقه» یا «بختآزمایی» مانع بررسی کیفری یک فعالیت نیست و ساختار واقعی آن اهمیت دارد.
آیا شرطبندی فوتبال جرم است؟
بله؛ اگر فعالیت انجامشده دارای عناصر قانونی شرطبندی موضوع ماده ۷۰۵ باشد، انجام آن به شکل اینترنتی یا حضوری میتواند جرم محسوب شود.
برای مثال، پیشبینی نتیجه فوتبال در سایتی که کاربران وجه پرداخت میکنند و بر اساس برد یا باخت، وجه یا امتیاز مالی دریافت میکنند، میتواند مشمول مقررات مربوط به شرطبندی باشد.
مجازات شرکت در قمار و شرطبندی
مطابق ماده ۷۰۵ اصلاحی، شخصی که مرتکب رفتارهای مقرر در این ماده شود، علاوه بر ضبط اموال و عواید حاصل از جرم به نفع دولت، به یکی از مجازاتهای مالی مقرر در قانون محکوم میشود.
قانون، جزای نقدی درجه شش یا جزای نقدی معادل یک تا سه برابر مجموع اموال و عواید ناشی از جرم، هر کدام که بیشتر باشد را مقرر کرده است.
مجازات گرداندن سایت شرطبندی چیست؟
مجازات اداره سایت شرطبندی با مجازات یک کاربر عادی یکسان نیست.
مطابق ماده ۷۰۶ اصلاحی، کسی که مکان یا هر نوع فضای حقیقی یا مجازی را برای ارتکاب جرایم موضوع ماده ۷۰۵ دایر یا اداره کند، با مجازات حبس مقرر در قانون مواجه میشود.
اگر شخص از طریق این فعالیت وجه، مال، منفعت، خدمت یا امتیاز مالی نیز کسب کرده باشد، مجازات شدیدتری به همراه ضبط مال و جزای نقدی متناسب با عواید حاصل از جرم پیشبینی شده است.
مجازات حرفهای بودن در قمار یا سردستگی چیست؟
قانون برای برخی مرتکبان مجازات شدیدتری پیشبینی کرده است.
مطابق ماده ۷۰۷، اگر شخص جرایم موضوع مواد ۷۰۵ و ۷۰۶ را بهعنوان حرفه خود یا بهعنوان سردسته گروه مجرمانه سازمانیافته انجام دهد یا ارزش اموال و وسایل پرداخت مرتبط با جرم از نصاب قانونی مقرر عبور کند، در صورت عدم شمول عناوین شدیدتر، ممکن است به حبس تعزیری درجه چهار و جزای نقدی سنگین محکوم شود.
جرم طراحی و پشتیبانی سایت شرطبندی
فقط مالک اصلی سایت نیست که ممکن است مسئولیت کیفری داشته باشد.
ماده ۷۰۹ اصلاحی برای اشخاصی که به شکلهایی مانند ساخت، طراحی، نگهداری، پشتیبانی یا راهاندازی در تأسیس یا اداره مراکز مربوط به این جرایم معاونت میکنند نیز مجازات در نظر گرفته است.
بنابراین نقش برنامهنویس، پشتیبان، مدیر فنی یا سایر اشخاص باید با توجه به علم، قصد و رفتار واقعی آنها در هر پرونده بررسی شود.
-
تبلیغ سایت شرطبندی جرم است؟
تبلیغ یا تسهیل فعالیت یک سایت شرطبندی ممکن است حسب نحوه رفتار شخص و مقررات قابل اعمال، موجب مسئولیت کیفری شود.
اما نمیتوان بدون بررسی رفتار فرد گفت هر نوع اشاره یا انتشار محتوا الزاماً دارای یک عنوان کیفری واحد است.
در چنین پروندههایی میزان آگاهی شخص از ماهیت فعالیت، نوع همکاری، منفعت مالی و نحوه کمک به فعالیت سایت اهمیت دارد.
-
حکم کارت بانکی سایت شرطبندی چیست؟
باید میان کاربری که برای شرکت در شرطبندی پول پرداخت کرده و شخصی که کارت، حساب یا ابزار پرداخت خود را در اختیار گردانندگان شبکه قرار داده تفکیک کرد.
صرف مشاهده یک تراکنش بانکی برای تعیین عنوان کیفری شخص کافی نیست و باید مشخص شود صاحب حساب چه نقشی داشته و آیا از ماهیت فعالیت اطلاع داشته است یا خیر.
اگر حساب یا کارت بانکی آگاهانه برای دریافت و انتقال وجوه مرتبط با فعالیت مجرمانه در اختیار دیگران قرار گرفته باشد، موضوع میتواند از جهت عناوین کیفری مختلف و نقش شخص در جرم مورد بررسی قرار گیرد.
-
اگر کارت بانکی خود را اجاره داده باشیم چه میشود؟
اجاره یا واگذاری حساب و کارت بانکی به اشخاص ناشناس، بهخصوص برای گردش وجوه با منشأ نامعلوم، میتواند خطر حقوقی و کیفری جدی ایجاد کند.
در پرونده باید مشخص شود:
- چه کسی حساب را کنترل میکرده است؛
- صاحب حساب از منشأ وجوه اطلاع داشته یا خیر؛
- چه مبالغی وارد و خارج شده است؛
- صاحب حساب در مقابل واگذاری کارت یا حساب پول دریافت کرده یا خیر؛
- ارتباط او با گردانندگان سایت چه بوده است.
بنابراین صرف اینکه شخص بگوید «کارت دست من نبوده» الزاماً برای تعیین مسئولیت یا رفع اتهام کافی نیست و تمام مستندات پرونده باید بررسی شود.
-
قمار با ارز دیجیتال چه حکمی دارد؟
قانون جدید این موضوع را نیز مورد توجه قرار داده است.
بر اساس مقررات اصلاحی، در صورت ارتکاب جرایم مقرر در مواد مربوط با استفاده از ارزهای الکترونیکی یا رمزارزها، امکان تشدید مجازات در شرایط قانونی وجود دارد.
بنابراین استفاده از تتر، بیتکوین یا سایر رمزارزها ماهیت غیرقانونی فعالیت قمار یا شرطبندی را از بین نمیبرد.
ابزار قمار و مجازات نگهداری آن
ماده ۷۰۸ اصلاحی درباره ابزار مخصوص قمار، اعم از رایانهای و غیررایانهای مقررات مشخصی دارد.
تولید، معامله، عرضه، حمل یا نگهداری ابزار مخصوص قمار در شرایط مقرر میتواند موجب مجازات شود.
البته قانون تصریح کرده است که حمل و نگهداری موردی ابزار مخصوص قمار بدون قصد استفاده در قمار مشمول مجازات این ماده نیست.
این استثنا اهمیت زیادی دارد و نباید هر نوع نگهداری وسیلهای را بدون بررسی قصد و شرایط، جرم تلقی کرد.
آیا پاسور و تختهنرد همیشه جرم هستند؟
نباید میان حکم شرعی یک بازی و تحقق جرم کیفری خلط کرد.
برای تحقق جرم باید عناصر قانونی رفتار مورد بررسی قرار گیرد. به همین دلیل صرف در اختیار داشتن یا انجام هر بازی، بدون توجه به نحوه استفاده، برد و باخت، قصد اشخاص و مقررات قانونی، نباید خودکار به عنوان جرم قمار معرفی شود.
این موضوع در هر پرونده باید بر اساس شرایط واقعی آن بررسی شود.
آیا شطرنج قمار محسوب میشود؟
صرف انجام بازی شطرنج به خودی خود به معنی تحقق جرم قمار نیست.
اگر فعالیتی همراه با ساختار برد و باخت و تعهدات موضوع ماده ۷۰۵ باشد، موضوع متفاوت خواهد بود.
-
آیا پول از دست رفته در سایت شرطبندی قابل پس گرفتن است؟
پاسخ این سؤال در همه پروندهها یکسان نیست.
مطابق ماده ۶۵۴ قانون مدنی، قمار و گروبندی باطل است و دعاوی مربوط به آن اصولاً مسموع نیست؛ با این حال، وضعیت شخصی که قربانی کلاهبرداری، برداشت غیرمجاز، فیشینگ یا جرم مستقل دیگری شده است با کسی که آگاهانه در شرطبندی شرکت کرده تفاوت دارد.
بنابراین برای مشخص شدن امکان مطالبه وجه باید ابتدا نحوه انتقال پول و عنوان حقوقی یا کیفری رفتار طرف مقابل بررسی شود.
تفاوت سایت شرطبندی با کلاهبرداری اینترنتی
هر سایت شرطبندی الزاماً از نظر حقوقی همان «کلاهبرداری رایانهای» نیست.
ممکن است یک پرونده صرفاً درباره قمار و شرطبندی باشد و در پروندهای دیگر، علاوه بر آن، رفتارهایی مانند برداشت غیرمجاز از حساب، فیشینگ، جعل یا فریب کاربران نیز مطرح شود.
تشخیص عنوان اتهامی بر اساس رفتار واقعی متهم و ادله پرونده انجام میشود.
-
حساب بانکی من به دلیل شرطبندی مسدود شده؛ چه کنم؟
ابتدا باید مشخص شود دستور مسدودی توسط چه مرجعی صادر شده و حساب به چه پروندهای مرتبط است.
سپس گردش حساب، تراکنش موردنظر، ارتباط احتمالی با سایت یا اشخاص دیگر و منشأ وجوه باید بررسی شود.
در چنین شرایطی اقدام عجولانه یا ارائه توضیحات متناقض ممکن است وضعیت پرونده را پیچیدهتر کند.
-
آیا پلیس فتا پروندههای شرطبندی را پیگیری میکند؟
جرایم مرتبط با قمار و شرطبندی اینترنتی میتوانند از طریق ضابطان و مراجع قضایی مورد شناسایی و پیگیری قرار گیرند.
علاوه بر این، ماده ۷۱۱ اصلاحی برای ارائهدهندگان خدمات ارتباطی، خدمات پرداخت و عملیات بانکداری الکترونیکی که از وقوع جرایم مربوط در بستر خدمات خود مطلع میشوند، تکالیف قانونی مشخصی پیشبینی کرده است.
-
شکایت از سایت شرطبندی چگونه انجام میشود؟
اگر شخصی مدعی وقوع جرم مستقلی مانند کلاهبرداری، برداشت غیرمجاز، فیشینگ یا سوءاستفاده از اطلاعات بانکی در ارتباط با یک سایت باشد، موضوع میتواند از طریق مراجع قضایی و حسب مورد پلیس فتا پیگیری شود.
در چنین پروندهای نگهداری مدارکی مانند رسید تراکنشها، شماره حسابها و کارتها، آدرس سایت، پیامها، تصاویر صفحات، شناسههای کاربری و سایر مستندات مرتبط اهمیت زیادی دارد.
مدارک مهم در پرونده قمار و شرطبندی
حسب موضوع پرونده، مدارک زیر میتوانند اهمیت داشته باشند:
-
آیا شرطبندی آنلاین جرم است؟
بله. ماده ۷۰۵ اصلاحی صراحتاً ارتکاب رفتارهای موضوع این ماده در فضای حقیقی یا مجازی را جرم شناخته است.
-
آیا شرطبندی فوتبال جرم است؟
اگر شرایط قانونی شرطبندی موضوع ماده ۷۰۵ وجود داشته باشد، بله.
-
آیا کاربر سایت شرطبندی هم مجازات میشود؟
صرف کاربر بودن عنوان دقیقی برای تعیین مسئولیت نیست؛ اما اگر شخص در رفتارهای جرمانگاریشده ماده ۷۰۵ مشارکت کرده باشد، میتواند مشمول مقررات آن شود.
-
آیا صاحب کارت بانکی سایت شرطبندی مجرم است؟
صرف تعلق کارت به یک شخص برای تعیین مسئولیت کیفری او کافی نیست. علم، قصد، نحوه استفاده از حساب و نقش صاحب کارت باید بررسی شود.
-
آیا گرداندن سایت شرطبندی مجازات بیشتری دارد؟
بله. قانون برای دایر یا اداره کردن فضای حقیقی یا مجازی قمار و شرطبندی مجازات جداگانه و شدیدتری در ماده ۷۰۶ در نظر گرفته است.
-
آیا استفاده از ارز دیجیتال برای شرطبندی مجاز است؟
خیر. استفاده از رمزارز باعث قانونی شدن قمار یا شرطبندی نمیشود و در شرایط مقرر حتی میتواند موجب تشدید مجازات شود.
-
آیا پول باختهشده را میتوان پس گرفت؟
در قمار و شرطبندی آگاهانه، مقررات ماده ۶۵۴ قانون مدنی اهمیت دارد. اما اگر شخص قربانی جرم مستقلی مانند کلاهبرداری یا برداشت غیرمجاز شده باشد، وضعیت متفاوت است و باید پرونده جداگانه بررسی شود.
وکیل پرونده قمار و شرطبندی در سعادتآباد و غرب تهران
پروندههای قمار و شرطبندی اینترنتی ممکن است علاوه بر قانون مجازات اسلامی با موضوعاتی مانند حسابهای بانکی، تراکنشهای مالی، جرایم رایانهای، رمزارز، کلاهبرداری اینترنتی و مسئولیت اشخاص مرتبط شوند.
اگر با پروندهای درباره سایت شرطبندی، مسدودی حساب بانکی، استفاده از کارت بانکی، اتهام همکاری با سایت قمار، کلاهبرداری مرتبط با شرطبندی یا سایر جرایم رایانهای مواجه شدهاید، بهتر است پیش از هر اقدام، عنوان اتهامی و مستندات پرونده بهصورت تخصصی بررسی شود.
گروه حقوقی سلمان احدی در زمینه پروندههای کیفری، جرایم رایانهای و دعاوی مرتبط با قمار و شرطبندی خدمات مشاوره و پیگیری حقوقی ارائه میدهد.
شماره تماس: 09120466204
آدرس: تهران، شهرک غرب، بلوار دادمان، خیابان سپهر، خیابان کوثر، پلاک ۷، طبقه ۶، واحد ۲۳.
