مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت؛ شرایط، نحوه محاسبه و مطالبه
اجرتالمثل ایام زوجیت مبلغی است که ممکن است بابت انجام کارهایی که شرعاً بر عهده زوجه نبوده و در طول زندگی مشترک به دستور زوج انجام داده است، به زن تعلق بگیرد. مهمترین مبنای قانونی این حق، تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی است.
بر اساس این تبصره، اگر زوجه کارهایی را که شرعاً بر عهده او نبوده، عرفاً دارای اجرت باشد و آنها را به دستور زوج و بدون قصد تبرع انجام داده باشد، در صورت اثبات این شرایط، دادگاه اجرتالمثل کارهای انجامشده را تعیین و زوج را به پرداخت آن محکوم میکند.
بنابراین، صرف انجام کارهای منزل بهتنهایی برای دریافت اجرتالمثل کافی نیست و شرایط قانونی موضوع ماده ۳۳۶ باید در پرونده احراز شود.
مبنای قانونی اجرتالمثل ایام زوجیت
ماده ۳۳۶ قانون مدنی مقرر میکند هرگاه شخصی به درخواست دیگری عملی را انجام دهد که عرفاً برای آن اجرت تعیین میشود، اصولاً مستحق اجرت آن عمل است؛ مگر اینکه رایگان بودن انجام کار یا قصد تبرع ثابت شود.
تبصره این ماده بهطور خاص درباره زوجه مقرر کرده است که اگر زن کارهایی را که شرعاً بر عهده او نبوده، به دستور شوهر و بدون قصد تبرع انجام داده باشد و این موضوع برای دادگاه ثابت شود، دادگاه اجرتالمثل کارهای انجامشده را محاسبه و حکم به پرداخت آن صادر میکند.
در نتیجه، اجرتالمثل ایام زوجیت یک حق مالی مستقل از مهریه و نفقه است و شرایط دریافت آن باید با توجه به وضعیت هر پرونده بررسی شود.
شرایط دریافت اجرت المثل ایام زوجیت
برای استحقاق زوجه، مهمترین مواردی که باید در پرونده بررسی شود عبارتاند از:
- انجام کارهایی خارج از وظایف شرعی زوجه: کار مورد نظر نباید شرعاً بر عهده زن باشد.
- انجام کار به دستور یا درخواست زوج: انجام امور باید در چارچوب درخواست یا امر شوهر صورت گرفته باشد.
- نداشتن قصد تبرع: زوجه نباید کارها را با قصد بخشش و انجام رایگان آنها انجام داده باشد.
- عرفاً دارای اجرت بودن کار: کار انجامشده باید از اموری باشد که در عرف برای آن اجرت در نظر گرفته میشود.
- اثبات شرایط در دادگاه: در نهایت، تشخیص استحقاق و میزان اجرتالمثل با دادگاه و بر اساس اوضاع و احوال پرونده و نظر کارشناسی انجام میشود.
-
اجرتالمثل ایام زوجیت چگونه محاسبه میشود؟
اجرتالمثل مبلغ ثابت و فرمول قانونی مشخصی ندارد. بنابراین نمیتوان برای همه زنان، مبلغ معینی به ازای هر سال زندگی مشترک تعیین کرد.
میزان اجرتالمثل با توجه به شرایط هر پرونده تعیین میشود و کارشناس در ارزیابی خود میتواند عواملی مانند مدت زندگی مشترک، نوع و میزان کارهای انجامشده، شرایط و اوضاعواحوال زندگی و عرف را مورد توجه قرار دهد.
به همین دلیل، ارقامی مانند «اجرتالمثل یک میلیون تومان برای هر سال» یا هر مبلغ ثابت دیگری، مبنای قانونی و قابل تعمیم به همه پروندهها ندارد.
-
آیا طول مدت زندگی مشترک در اجرتالمثل تأثیر دارد؟
بله، مدت زمانی که زوجه کارهای مشمول اجرتالمثل را انجام داده است، یکی از عوامل مؤثر در ارزیابی میزان اجرت است؛ اما مبلغ نهایی صرفاً با ضرب یک نرخ ثابت در تعداد سالهای زندگی مشترک به دست نمیآید.
کارشناس با توجه به شرایط واقعی پرونده میزان اجرت را برآورد میکند و دادگاه پس از بررسی موضوع، تصمیم نهایی را اتخاذ خواهد کرد.
-
آیا برای اجرتالمثل باید حتماً کارشناس نظر بدهد؟
در عمل، تعیین مبلغ اجرتالمثل معمولاً نیازمند نظر کارشناس رسمی دادگستری است؛ زیرا میزان اجرت امری تخصصی و وابسته به شرایط پرونده است. با این حال، نظر کارشناس برای دادگاه الزامآور نیست و دادگاه پس از بررسی نظریه کارشناسی و سایر محتویات پرونده، رأی صادر میکند.
نکته مهم: اجرتالمثل با مهریه تفاوت دارد و مبلغ آن از قبل در عقدنامه مشخص نمیشود؛ بنابراین میزان آن برای هر پرونده میتواند متفاوت باشد.
تفاوت اجرتالمثل، نحله و شرط تنصیف دارایی
اجرتالمثل، نحله و شرط تنصیف دارایی، سه عنوان متفاوت در حقوق مالی زوجه هستند و نباید آنها را یکسان دانست.
اجرتالمثل ایام زوجیت
اجرتالمثل در صورت وجود شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی، بابت کارهایی که زوجه در دوران زندگی مشترک انجام داده و شرعاً بر عهده او نبوده است، تعیین میشود. میزان آن نیز با توجه به شرایط پرونده و نظر کارشناسی مشخص خواهد شد.
نحله چیست؟
نحله مبلغی است که در شرایط مقرر قانونی ممکن است در زمان طلاق به زوجه تعلق بگیرد. نحله با اجرتالمثل تفاوت دارد و مبنای تعیین آن نیز با اجرتالمثل یکسان نیست.
بنابراین، نمیتوان نحله را همان اجرتالمثل یا مبلغی ثابت برای سالهای زندگی مشترک دانست.
این مطلب را هم بخوانید:
شرط تنصیف دارایی چیست؟
شرط تنصیف دارایی معمولاً بهصورت شرط ضمن عقد نکاح در سند ازدواج درج میشود. بر اساس این شرط، در صورت تحقق شرایط مندرج در عقدنامه و وقوع طلاق، ممکن است تا میزان مقرر در شرط، بخشی از دارایی بهدستآمده توسط زوج در دوران زندگی مشترک به زوجه تعلق گیرد.
نکته مهم: اجرتالمثل و حق ناشی از شرط تنصیف دارایی، لزوماً جایگزین یکدیگر نیستند و ممکن است با وجود شرایط قانونی، هر دو قابل مطالبه باشند. بنابراین، این تصور که زوجه با مطالبه اجرتالمثل دیگر نمیتواند از شرط تنصیف دارایی استفاده کند، صحیح نیست.
-
آیا اجرتالمثل و نحله همزمان قابل مطالبه هستند؟
اجرتالمثل و نحله شرایط و مبنای متفاوتی دارند و در پرونده طلاق باید با توجه به شرایط قانونی هر کدام بررسی شوند. بنابراین، بهتر است در دادخواست و جریان رسیدگی، وضعیت هر دو حق بهطور جداگانه بررسی شود و از بیان این مطلب که «اجرتالمثل و نحله همیشه همزمان قابل دریافت هستند» یا «در همه موارد یکی جایگزین دیگری است» خودداری شود.
نکته: برای تعیین دقیق حقوق مالی زوجه، باید مفاد سند ازدواج، نحوه پایان زندگی مشترک و شرایط پرونده بررسی شود.
-
آیا مطالبه اجرتالمثل مانع دریافت مهریه است؟
خیر. اجرتالمثل و مهریه دو حق مالی متفاوت هستند و مطالبه یکی، بهطور کلی باعث از بین رفتن دیگری نمیشود. البته در هر پرونده باید شرایط قانونی و نحوه مطالبه حقوق مالی بهصورت جداگانه بررسی شود.
سؤالات قاضی در دادگاه اجرتالمثل ایام زوجیت
در جلسه رسیدگی، قاضی با توجه به شرایط پرونده و دفاعیات زوج و زوجه، درباره نحوه انجام امور منزل و شرایط زندگی مشترک سؤال میکند. هدف از این پرسشها، بررسی شرایط قانونی استحقاق زوجه و میزان اجرتالمثل است.
معمولاً درباره چه مواردی سؤال میشود؟
- چه کارهایی در طول زندگی مشترک انجام دادهاید؟
ممکن است درباره اموری مانند آشپزی، نظافت، شستوشو، پذیرایی از مهمانان یا سایر کارهای منزل سؤال شود. پاسخ باید دقیق و مطابق واقعیت باشد.
- آیا انجام این کارها به درخواست یا دستور همسر شما بوده است؟
این سؤال به بررسی یکی از شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی مربوط میشود. بهتر است زوجه درباره نحوه درخواست زوج و شرایط واقعی زندگی مشترک توضیح دهد.
- آیا برای انجام این کارها قصد تبرع یا انجام رایگان آنها را داشتهاید؟
قصد تبرع یعنی شخص، کار را با قصد بخشش و بدون انتظار اجرت انجام دهد. صرف اینکه زن در طول زندگی مشترک درباره دریافت اجرت صحبت نکرده باشد، بهتنهایی به معنای وجود قصد تبرع نیست و موضوع باید با توجه به شرایط پرونده بررسی شود.
- از چه زمانی و تا چه زمانی این امور را انجام دادهاید؟
مدت زندگی مشترک و مدت انجام کارهای مورد ادعا، از جمله مواردی است که میتواند در تعیین میزان اجرتالمثل مورد توجه قرار گیرد.
- آیا شخص دیگری این امور را انجام میداده است؟
برای مثال ممکن است بخشی از امور منزل توسط خدمتکار، مادر یا سایر اعضای خانواده انجام شده باشد. پاسخ به این سؤال میتواند در ارزیابی میزان کار انجامشده مؤثر باشد.
برای جلسه دادگاه چه نکاتی را رعایت کنیم؟
زوجه بهتر است درباره مدت زندگی مشترک، نوع کارهایی که انجام داده و شرایط واقعی انجام آنها اطلاعات دقیق داشته باشد. همچنین نباید برای افزایش مبلغ اجرتالمثل، مطالبی خلاف واقع مطرح شود.
نکته مهم: میزان اجرتالمثل صرفاً بر اساس پاسخهای جلسه دادگاه تعیین نمیشود و دادگاه با توجه به مجموعه دلایل پرونده و در صورت ارجاع امر، نظر کارشناس رسمی دادگستری را نیز بررسی میکند.سؤال کاربردی بعدی
-
آیا زن خانهدار هم میتواند اجرتالمثل ایام زوجیت بگیرد؟
بله. خانهدار بودن زوجه بهخودیخود مانع مطالبه اجرتالمثل نیست. اگر شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی وجود داشته باشد، زن خانهدار نیز میتواند اجرتالمثل کارهای انجامشده در دوران زوجیت را مطالبه کند.
نمونه دادخواست مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت
برای مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت، زوجه باید دادخواست خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند. در متن دادخواست باید شرایط پرونده و کارهای انجامشده بهصورت واقعی و متناسب با وضعیت زندگی مشترک توضیح داده شود.
نمونه متن دادخواست
خواسته: مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری، به انضمام هزینههای قانونی دادرسی.
شرح دادخواست:
ریاست محترم دادگاه خانواده
با سلام
احتراماً به استحضار میرساند اینجانب به موجب سند رسمی ازدواج، همسر دائم خوانده بوده و در طول مدت زندگی مشترک، امور و کارهای متعددی را در منزل انجام دادهام که شرعاً بر عهده اینجانب نبوده است.
با توجه به اینکه امور مذکور به درخواست و دستور زوج انجام شده و با قصد تبرع انجام نگرفته است، مستنداً به ماده ۳۳۶ قانون مدنی و تبصره آن، تقاضای رسیدگی و تعیین اجرتالمثل ایام زوجیت با ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری و صدور حکم بر پرداخت مبلغ تعیینشده را دارم.
دلایل و مستندات:
– سند ازدواج
– شهادت شهود، در صورت وجود و قابلیت استناد
– سایر مدارک و دلایل مرتبط با پرونده
– ارجاع امر به کارشناسی رسمی دادگستری
همچنین میتوانید انواع آرای قضایی نسبت به این موضوع را از سامانه ملی آرای قضایی جست وجو کنید.
مدارک لازم برای مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت
برای طرح دعوای اجرتالمثل ایام زوجیت، زوجه باید مدارک و اطلاعات لازم برای اثبات رابطه زوجیت و شرایط استحقاق خود را ارائه کند. مهمترین موارد عبارتاند از:
-
آیا برای مطالبه اجرتالمثل حتماً شاهد لازم است؟
خیر. داشتن شاهد شرط طرح دعوا نیست. زوجه میتواند دعوای خود را بدون شاهد نیز مطرح کند و دادگاه با توجه به مجموعه دلایل و محتویات پرونده درباره استحقاق او تصمیم میگیرد.
همچنین تعیین مبلغ اجرتالمثل معمولاً به بررسی کارشناسی نیاز دارد و صرف ارائه یک مبلغ از سوی زوجه، باعث تعیین همان مبلغ توسط دادگاه نمیشود.
-
آیا سند ازدواج برای مطالبه اجرتالمثل لازم است؟
اثبات رابطه زوجیت ضروری است، اما اطلاعات نکاح ثبتشده نیز میتواند برای این منظور مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین اگر سند ازدواج در دسترس نباشد، بهتر است قبل از طرح دعوا درباره نحوه ارائه اطلاعات و مدارک جایگزین از دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا مرجع قضایی صالح راهنمایی گرفته شود.
نکته مهم: برای اثبات اجرتالمثل، صرف ارائه سند ازدواج کافی نیست؛ زیرا علاوه بر اثبات زوجیت، شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی نیز باید در پرونده بررسی و احراز شود.
هزینه مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت
مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت یک دعوای مالی محسوب میشود و هزینه دادرسی آن بر اساس میزان مبلغی که بهعنوان خواسته مطالبه میشود و تعرفههای قانونی محاسبه خواهد شد.
در زمان ثبت دادخواست، هزینههای مربوط به دادرسی و خدمات دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز ممکن است دریافت شود. مبلغ دقیق این هزینهها به عواملی مانند مبلغ خواسته و تعرفههای جاری در زمان ثبت دادخواست بستگی دارد.
-
آیا اگر زن توان پرداخت هزینه دادرسی را نداشته باشد، امکان معافیت وجود دارد؟
در صورت ناتوانی مالی، زوجه میتواند در صورت وجود شرایط قانونی، اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را مطرح کند. در صورت پذیرش اعسار، هزینه دادرسی مطابق تصمیم دادگاه و مقررات مربوط، ممکن است بهصورت موقت یا به نحو مقرر قانونی از زوجه دریافت نشود.
-
آیا هزینه کارشناسی هم باید پرداخت شود؟
در صورتی که دادگاه برای تعیین میزان اجرتالمثل موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع دهد، هزینه کارشناسی نیز مطرح خواهد بود و پرداخت آن مطابق تصمیم دادگاه و مقررات مربوط انجام میشود.
نکته: هزینه دادرسی و هزینه کارشناسی با اصل اجرتالمثل تفاوت دارند و نباید آنها را جزئی از مبلغ اجرتالمثل محسوب کرد.
اجرت المثل زن شاغل و زن خانه دار
-
آیا به زن شاغل اجرتالمثل ایام زوجیت تعلق میگیرد؟
بله. شاغل بودن زوجه بهتنهایی مانع مطالبه اجرتالمثل نیست. اگر زن علاوه بر اشتغال خارج از منزل، در طول زندگی مشترک کارهایی را که شرعاً بر عهده او نبوده با وجود سایر شرایط قانونی انجام داده باشد، میتواند اجرتالمثل آن کارها را مطالبه کند.
البته میزان و استحقاق اجرتالمثل به شرایط واقعی پرونده و کارهایی که زوجه انجام داده است بستگی دارد و صرف شاغل بودن یا داشتن درآمد، باعث رد خودکار درخواست اجرتالمثل نمیشود.
-
آیا به زن خانهدار اجرتالمثل تعلق میگیرد؟
بله. خانهدار بودن زوجه نیز مانعی برای مطالبه اجرتالمثل نیست. انجام کارهای منزل بهتنهایی به این معنا نیست که زن این امور را بهصورت رایگان و با قصد تبرع انجام داده است.
در صورتی که شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی احراز شود، زن خانهدار نیز میتواند اجرتالمثل کارهای انجامشده در دوران زندگی مشترک را مطالبه کند.
-
آیا داشتن شغل یا درآمد شوهر در میزان اجرتالمثل تأثیر دارد؟
میزان اجرتالمثل بر اساس یک فرمول ثابت و صرفاً بر مبنای درآمد شوهر تعیین نمیشود. مبلغ نهایی با توجه به شرایط پرونده، نوع و میزان کارهای انجامشده و ارزیابی کارشناسی تعیین میشود.
نکته: برای تعیین اجرتالمثل، باید وضعیت واقعی زندگی مشترک بررسی شود؛ بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس شاغل یا خانهدار بودن زن، مبلغ مشخصی برای اجرتالمثل تعیین کرد.
اجرتالمثل ایام زوجیت در طلاق
طلاق یکی از مواردی است که موضوع حقوق مالی زوجه، از جمله اجرتالمثل، بیشتر مطرح میشود؛ اما اجرتالمثل صرفاً مخصوص زمان طلاق نیست و همانطور که گفته شد، زوجه میتواند در زمان ادامه زندگی مشترک نیز در صورت وجود شرایط قانونی آن را مطالبه کند.
اجرتالمثل در طلاق از طرف مرد
در صورتی که زوج درخواست طلاق داشته باشد، دادگاه هنگام رسیدگی به حقوق مالی زوجه، موضوع اجرتالمثل را نیز در صورت وجود شرایط قانونی بررسی میکند.
بنابراین، طلاق از طرف مرد میتواند زمینه طرح و تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه، از جمله اجرتالمثل، را فراهم کند؛ اما مبلغ اجرتالمثل از قبل مشخص نیست و باید شرایط قانونی و میزان کارهای انجامشده بررسی شود.
اجرتالمثل در طلاق از طرف زن
اگر زوجه درخواست طلاق داشته باشد، نمیتوان صرفاً به دلیل اینکه درخواست طلاق از طرف زن مطرح شده است، گفت اجرتالمثل در هیچ شرایطی به او تعلق نمیگیرد. استحقاق اجرتالمثل تابع شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی است.
بنابراین، در هر پرونده باید علت و نحوه طلاق، شرایط قانونی اجرتالمثل و سایر حقوق مالی زوجه بهصورت جداگانه بررسی شود.
این مطلب را هم بخوانید:
-
آیا زن با گرفتن اجرتالمثل باید از مهریه بگذرد؟
خیر. اجرتالمثل و مهریه دو حق مالی مستقل هستند و مطالبه یا دریافت اجرتالمثل، بهخودیخود موجب از بین رفتن حق مطالبه مهریه نمیشود.
البته اگر زوجه در جریان طلاق یا توافق با زوج، در مقابل دریافت مال یا امتیاز مشخصی از برخی حقوق مالی خود گذشت کند، آثار آن توافق باید بر اساس متن دقیق توافقنامه بررسی شود.
نکته مهم: اجرتالمثل را نباید با نحله یا شرط تنصیف دارایی یکی دانست؛ هرکدام شرایط و مبنای حقوقی متفاوتی دارند.
اجرت المثل ایام زوجیت در صورت عدم تمکین
-
یکی از پرسشهای رایج این است که آیا عدم تمکین زن باعث از بین رفتن حق اجرتالمثل ایام زوجیت میشود؟
پاسخ این است که صرف طرح ادعای عدم تمکین، بهتنهایی برای رد اجرتالمثل کافی نیست. اجرتالمثل و تمکین، دو موضوع حقوقی متفاوت هستند و استحقاق زوجه نسبت به اجرتالمثل باید بر اساس شرایط مقرر در تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی و وضعیت واقعی کارهای انجامشده بررسی شود.
-
آیا زن ناشزه اجرتالمثل میگیرد؟
عنوان «ناشزه» بهتنهایی پاسخ این سؤال را مشخص نمیکند. دادگاه باید بررسی کند که زوجه چه کارهایی را انجام داده، آیا این کارها خارج از وظایف شرعی او بوده، به دستور زوج انجام شده و قصد تبرع وجود داشته یا خیر.
بنابراین، نمیتوان یک قاعده کلی وضع کرد که هر زنی که عدم تمکین او ثابت شده، بهطور کامل اجرتالمثل خود را از دست میدهد.
-
آیا عدم تمکین روی مبلغ اجرتالمثل تأثیر دارد؟
در تعیین اجرتالمثل، موضوع اصلی کارهایی است که زوجه در طول زندگی مشترک انجام داده و شرایط قانونی مربوط به آن کارهاست. بنابراین، اگر درباره مدت یا شرایط انجام کارها اختلاف وجود داشته باشد، دادگاه باید بر اساس دلایل موجود در پرونده تصمیم بگیرد.
نکته مهم: نفقه و اجرتالمثل دو حق متفاوت هستند. ممکن است عدم تمکین در استحقاق نفقه آثار خاص خود را داشته باشد، اما این موضوع را نمیتوان بدون بررسی شرایط قانونی، عیناً به اجرتالمثل تسری داد.
اجرتالمثل ایام زوجیت بعد از فوت زن یا شوهر
یکی از سؤالات مهم این است که اگر زن یا شوهر فوت کند، تکلیف اجرتالمثل ایام زوجیت چه میشود؟
-
آیا اجرتالمثل بعد از فوت زن قابل مطالبه است؟
اگر شرایط قانونی استحقاق زوجه نسبت به اجرتالمثل در زمان حیات او وجود داشته باشد، این حق مالی با فوت او باید در چارچوب ترکه و حقوق مالی متوفی بررسی شود و اصل حق مالی، صرفاً به دلیل فوت زوجه از بین نمیرود.
بنابراین، نمیتوان گفت که با فوت زن، وراث او در هیچ شرایطی حق پیگیری اجرتالمثل را ندارند. میزان و نحوه مطالبه نیز به وضعیت پرونده، زمان ایجاد حق و سایر شرایط قانونی بستگی دارد.
-
آیا بعد از فوت شوهر میتوان اجرتالمثل را مطالبه کرد؟
در صورت وجود شرایط قانونی و تحقق حق زوجه، فوت زوج نیز بهخودیخود باعث از بین رفتن حق مالی زوجه نمیشود. در این حالت، مطالبه باید با توجه به ترکه متوفی و مقررات مربوط به دیون و تعهدات مالی او انجام شود.
نکته مهم درباره فوت یکی از زوجین
اجرتالمثل را نباید صرفاً به این دلیل که زندگی مشترک با فوت یکی از زوجین پایان یافته است، منتفی دانست. ابتدا باید بررسی شود که آیا شرایط قانونی ایجاد حق اجرتالمثل در دوران زوجیت وجود داشته است یا خیر.
همچنین فوت یکی از زوجین با طلاق تفاوت دارد و نمیتوان مقررات و آثار مالی مربوط به طلاق را بدون بررسی، به مورد فوت تسری داد.
مدت زمان رسیدگی به اجرتالمثل ایام زوجیت
مدت زمان رسیدگی به دعوای اجرتالمثل ایام زوجیت عدد ثابت و مشخصی ندارد و با توجه به شرایط هر پرونده متفاوت است. عواملی مانند شعبه رسیدگیکننده، کامل بودن مدارک، دفاعیات زوج، نیاز به کارشناسی و اعتراض به نظریه کارشناس میتواند بر طول مدت رسیدگی تأثیر بگذارد.
-
اجرتالمثل چقدر زمان میبرد؟
پس از ثبت دادخواست، پرونده به مرجع قضایی صالح ارجاع میشود و پس از تشکیل جلسه رسیدگی، دادگاه شرایط قانونی استحقاق زوجه را بررسی میکند. در صورت نیاز، موضوع برای تعیین میزان اجرتالمثل به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میشود.
اگر یکی از طرفین نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض داشته باشد یا دادگاه نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد، ممکن است مراحل کارشناسی و رسیدگی طولانیتر شود.
بنابراین، نمیتوان گفت هر پرونده اجرتالمثل حتماً در مدت مشخصی به نتیجه میرسد.
-
آیا اعتراض به نظر کارشناس باعث طولانی شدن پرونده میشود؟
ممکن است.
اگر یکی از طرفین نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض کند، دادگاه اعتراض را بررسی میکند و با توجه به شرایط پرونده میتواند اقدامات کارشناسی لازم را انجام دهد. در نتیجه، اعتراض ممکن است بر مدت رسیدگی اثر بگذارد.
نکته: سرعت رسیدگی به اجرتالمثل تا حد زیادی به شرایط پرونده و روند رسیدگی شعبه بستگی دارد؛ بنابراین بهتر است از اعلام زمان قطعی مانند «یک ماه» یا «سه ماه» بهعنوان مدت حتمی رسیدگی خودداری شود.
اعتراض به مبلغ اجرتالمثل و نظریه کارشناس
ممکن است یکی از زوجین نسبت به مبلغ تعیینشده توسط کارشناس رسمی دادگستری اعتراض داشته باشد. نظر کارشناس بهخودیخود حکم نهایی دادگاه نیست و در صورت وجود شرایط قانونی، امکان اعتراض به آن وجود دارد.
-
چگونه به نظریه کارشناس اجرتالمثل اعتراض کنیم؟
پس از ابلاغ نظریه کارشناسی، طرفین میتوانند در مهلت قانونی، اعتراض خود را از طریق مرجع قضایی رسیدگیکننده اعلام کنند. اعتراض باید تا حد امکان مستدل و مشخص باشد؛ برای مثال، میتوان به اشتباه در مدت زندگی مشترک، میزان یا نوع کارهای انجامشده یا مبانی محاسبه کارشناسی اعتراض کرد.
در صورت اعتراض، دادگاه موضوع را با توجه به محتویات پرونده بررسی میکند و ممکن است حسب مورد، توضیح از کارشناس، تکمیل کارشناسی یا ارجاع موضوع به کارشناس دیگر را ضروری بداند.
-
آیا دادگاه حتماً مبلغ کارشناسی را میپذیرد؟
خیر. نظریه کارشناسی یکی از دلایل مورد بررسی دادگاه است و تصمیم نهایی با دادگاه خواهد بود. دادگاه پس از بررسی نظریه کارشناسی، اعتراض طرفین و سایر دلایل پرونده، درباره میزان اجرتالمثل تصمیم میگیرد.
نکته مهم: اگر نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض دارید، بهتر است اعتراض خود را صرفاً به عبارت «مبلغ تعیینشده زیاد یا کم است» محدود نکنید و دلایل مشخص خود را بیان کنید.
اجرتالمثل بعد از طلاق و ازدواج مجدد
-
آیا بعد از طلاق میتوان اجرتالمثل ایام زوجیت را مطالبه کرد؟
بله. طلاق بهخودیخود مانع مطالبه اجرتالمثل مربوط به دوران زوجیت نیست. اگر زوجه در زمان زندگی مشترک شرایط قانونی دریافت اجرتالمثل را داشته باشد و این حق تعیین و مطالبه نشده باشد، امکان پیگیری آن پس از طلاق نیز باید با توجه به وضعیت پرونده بررسی شود.
البته اگر زن هنگام طلاق در قالب توافق یا سند معتبر، درباره حقوق مالی خود بهطور مشخص گذشت کرده باشد، آثار آن توافق باید جداگانه بررسی شود.
-
آیا ازدواج مجدد زن باعث از بین رفتن اجرتالمثل ازدواج قبلی میشود؟
خیر. ازدواج مجدد بهخودیخود موجب از بین رفتن حق مالی مربوط به زوجیت قبلی نمیشود. اگر اجرتالمثل مربوط به زندگی مشترک قبلی ایجاد شده باشد، وضعیت آن بر اساس مقررات مربوط به حقوق مالی و شرایط پرونده بررسی خواهد شد.
بنابراین، ازدواج مجدد را نباید بهعنوان دلیلی مستقل برای سقوط اجرتالمثل در نظر گرفت.
نکته: اگر زوجه هنگام طلاق، در قبال دریافت مال یا امتیاز مشخصی از حقوق مالی خود صرفنظر کرده باشد، متن دقیق توافق یا سند باید بررسی شود؛ زیرا ممکن است بر امکان مطالبه بعدی اثر داشته باشد.
-
آیا اجرتالمثل و نحله قابل جمع هستند؟
خیر؛ در صورت استحقاق زوجه نسبت به اجرتالمثل، نحله به او تعلق نمیگیرد. این دو عنوان حقوقی شرایط متفاوتی دارند و در مقررات مربوط به نحله، یکی از شرایط تعلق آن این است که زوجه مشمول اجرتالمثل نشود.
بنابراین، اگر دادگاه شرایط قانونی اجرتالمثل را احراز کند و برای زوجه اجرتالمثل تعیین شود، نمیتوان همان مبنا را برای دریافت نحله نیز به کار برد.
-
اگر اجرتالمثل تعیین نشود، آیا ممکن است نحله تعلق بگیرد؟
در پرونده طلاق، اگر شرایط قانونی نحله وجود داشته باشد و زوجه مشمول اجرتالمثل نباشد، موضوع نحله میتواند جداگانه بررسی شود. البته نحله شرایط خاص خود را دارد و صرف رد شدن اجرتالمثل بهتنهایی به معنای تعلق قطعی نحله نیست.
نکته: اجرتالمثل، نحله و شرط تنصیف دارایی، مبانی حقوقی متفاوتی دارند و هنگام بررسی حقوق مالی زوجه باید شرایط هرکدام جداگانه ارزیابی شود.
معرفی گروه حقوقی سلمان احدی
گروه حقوقی سلمان احدی با تمرکز بر ارائه خدمات حقوقی و مشاوره در حوزههای مختلف، از جمله حقوق خانواده و دعاوی مالی زوجین، فعالیت میکند.
در پروندههای مرتبط با اجرتالمثل ایام زوجیت، این گروه حقوقی میتواند در زمینه بررسی شرایط قانونی، ارزیابی مدارک و مستندات، تنظیم دادخواست و پیگیری مراحل قانونی پرونده به مراجعان مشاوره و خدمات حقوقی ارائه کند.
خدمات گروه حقوقی سلمان احدی در زمینه اجرتالمثل
– مشاوره حقوقی درباره شرایط مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت
– بررسی مدارک و شرایط پرونده
– تنظیم و بررسی دادخواست مطالبه اجرتالمثل
– راهنمایی درباره نحوه رسیدگی و کارشناسی
– بررسی و پیگیری اعتراض به نظریه کارشناسی
– ارائه مشاوره درباره سایر حقوق مالی زوجه مانند مهریه، نفقه و شرط تنصیف دارایی
برای دریافت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر درباره نحوه پیگیری پرونده، میتوانید با گروه حقوقی سلمان احدی تماس بگیرید.
شماره تماس:09120466204
