دعاوی طاری

دعاوی طاری

دعاوی طاری

دعاوی طاری چیست؟ بررسی انواع دعاوی طاری، شرایط طرح و آثار حقوقی آن

دعاوی طاری در آیین دادرسی مدنی چیست؟

دعاوی طاری یکی از موضوعات مهم و کاربردی در حقوق آیین دادرسی مدنی است که در جریان رسیدگی به یک دعوای حقوقی ممکن است مطرح شود و در بسیاری از پرونده‌ها، نقش تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت دعوا، حقوق اشخاص و نحوه رسیدگی دادگاه داشته باشد. گاهی در جریان رسیدگی به یک پرونده، یکی از طرفین متوجه می‌شود که شخص دیگری نیز در موضوع اختلاف نقش دارد، یا لازم است ادعای جدیدی علیه طرف مقابل مطرح کند، یا شخص ثالثی برای دفاع از حقوق خود وارد پرونده شود. در چنین شرایطی، قانون آیین دادرسی مدنی امکان طرح دعاوی طاری را پیش‌بینی کرده است.

دعوای طاری به دعوایی گفته می‌شود که در جریان رسیدگی به دعوای اصلی مطرح شده و به دلیل ارتباط یا وحدت منشأ با دعوای اصلی، امکان رسیدگی به آن در کنار دعوای اصلی فراهم می‌شود. این دعاوی به دادگاه کمک می‌کنند تا در صورت وجود شرایط قانونی، اختلافات مرتبط را به شکل منسجم‌تر و با جلوگیری از صدور آرای متعارض بررسی کند.

در حقوق ایران، مهم‌ترین مبنای قانونی دعاوی طاری ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ است. همچنین مواد ۱۸، ۱۹، ۱۳۰ تا ۱۴۳ همین قانون، در موضوعات مرتبط با دعاوی طاری، ورود ثالث، جلب ثالث و دعوای متقابل اهمیت دارند.

در این مقاله از گروه حقوقی وکیل سلمان احدی، مفهوم دعاوی طاری، انواع آن، شرایط قانونی طرح، تفاوت با دعوای اصلی، آثار حقوقی، نحوه تنظیم دادخواست، نمونه‌های کاربردی و نکات مهم حقوقی بررسی می‌شود تا مخاطبان بتوانند با شناخت دقیق‌تر این نهاد حقوقی، در مواجهه با پرونده‌های مدنی تصمیم آگاهانه‌تری اتخاذ کنند.

تعریف دعوای طاری از نظر قانون آیین دادرسی مدنی

مطابق ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی:

«هر دعوایی که در اثنای رسیدگی به دعوای دیگر از طرف خواهان یا خوانده یا شخص ثالث یا از طرف متداعیین اصلی بر ثالث اقامه شود، دعوای طاری نامیده می‌شود. این دعوا اگر با دعوای اصلی مرتبط یا دارای یک منشأ باشد، در دادگاهی اقامه می‌شود که دعوای اصلی در آنجا اقامه شده است.»

بر اساس این ماده، دعوای طاری دعوایی است که در جریان رسیدگی به دعوای دیگری مطرح می‌شود و قانون در صورت تحقق شرایط مقرر، امکان رسیدگی به آن در دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی را فراهم می‌کند.

دعوای طاری ممکن است از طرف خواهان اصلی، خوانده اصلی یا شخص ثالث مطرح شود و بسته به نوع آن، هدف متفاوتی داشته باشد. برخی دعاوی طاری با هدف افزایش یا تغییر خواسته مطرح می‌شوند، برخی برای دفاع از حقوق شخص ثالث و بعضی نیز برای مطالبه حق از شخصی دیگر در ارتباط با دعوای اصلی اقامه می‌شوند.

نکته مهم این است که صرف طرح یک دعوا در زمان رسیدگی به پرونده دیگر، لزوماً به معنای قابل رسیدگی بودن آن به عنوان دعوای طاری نیست. ارتباط با دعوای اصلی یا وحدت منشأ، به همراه سایر شرایط قانونی و قواعد صلاحیت، اهمیت اساسی دارد.

مبنای قانونی دعاوی طاری

مهم‌ترین مقررات مربوط به دعاوی طاری در قانون آیین دادرسی مدنی عبارت‌اند از:

  • ماده ۱۷: تعریف دعوای طاری و تعیین دادگاه رسیدگی‌کننده در صورت ارتباط یا وحدت منشأ.
  • ماده ۱۸: خارج بودن احتساب، تهاتر و اظهاراتی که صرفاً دفاع محسوب می‌شوند از مفهوم دعوای طاری.
  • ماده ۱۹: توقف رسیدگی در مواردی که اثبات ادعایی در صلاحیت دادگاه دیگری باشد و شرایط اقدام خواهان.
  • ماده ۱۳۰: شرایط ورود ثالث در دعوا.
  • مواد ۱۳۱ تا ۱۳۴: مقررات و آثار مربوط به ورود ثالث.
  • مواد ۱۳۵ تا ۱۴۰: مقررات جلب ثالث.
  • مواد ۱۴۱ تا ۱۴۳: مقررات دعوای متقابل و شرایط طرح آن.

این مواد، چارچوب اصلی رسیدگی به دعاوی طاری را تشکیل می‌دهند. البته برای تشخیص شرایط طرح هر دعوا، باید علاوه بر مواد فوق، قواعد عمومی دادخواست، صلاحیت دادگاه، هزینه دادرسی، مهلت‌ها و مقررات مربوط به نوع خواسته نیز بررسی شود.

انواع دعاوی طاری در حقوق ایران

دعاوی طاری در حقوق آیین دادرسی مدنی معمولاً در چهار دسته مهم بررسی می‌شوند:

۱. دعوای اضافی

دعوای اضافی دعوایی است که خواهان دعوای اصلی در جریان رسیدگی، خواسته دیگری را در ارتباط با دعوای اولیه مطرح می‌کند.

در برخی پرونده‌ها، خواهان پس از تقدیم دادخواست اصلی و آغاز رسیدگی، متوجه می‌شود که مطالبه دیگری نیز وجود دارد که ارتباط آن با خواسته اولیه قابل بررسی است. در چنین شرایطی، ممکن است با رعایت مقررات قانونی، خواسته جدید را به دعوای اصلی اضافه کند.

برای مثال، شخصی دعوای مطالبه مبلغی بابت وجه قرارداد مطرح کرده است، اما در جریان رسیدگی، مطالبه دیگری مانند خسارت قراردادی مرتبط با همان قرارداد نیز مطرح می‌شود. در صورتی که شرایط قانونی فراهم باشد، خواهان می‌تواند درخواست رسیدگی به خواسته اضافی را مطرح کند.

دعوای اضافی باید از نظر زمانی، ارتباط موضوعی، قواعد دادرسی و شرایط قانونی قابل پذیرش باشد. هر ادعای جدیدی را نمی‌توان بدون رعایت تشریفات و شرایط قانونی به پرونده اضافه کرد.

۲. دعوای متقابل

دعوای متقابل یکی از مهم‌ترین انواع دعاوی طاری است که از طرف خوانده دعوای اصلی علیه خواهان اصلی مطرح می‌شود.

در دعوای متقابل، خوانده تنها به دفاع در برابر ادعای خواهان اکتفا نمی‌کند، بلکه خود نیز مطالبه‌ای حقوقی علیه خواهان مطرح می‌کند و درصدد دریافت حکم قضایی به نفع خود است.

برای مثال، شخصی علیه دیگری دعوای مطالبه وجه بابت قرارداد مطرح می‌کند. خوانده در پاسخ، مدعی است که خواهان اصلی به دلیل اجرای ناقص تعهدات قراردادی، به او خسارت وارد کرده است و با طرح دعوای متقابل، مطالبه خسارت را درخواست می‌کند.

مطابق ماده ۱۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی:

«دعوای متقابل دعوایی است که خوانده در مقابل دعوای خواهان اقامه می‌کند. این دعوا در صورتی که با دعوای اصلی ناشی از یک منشأ باشد یا ارتباط کامل داشته باشد، دعوای متقابل نامیده شده و توأماً رسیدگی می‌شود و چنانچه دعوای متقابل نباشد، به صورت مستقل رسیدگی خواهد شد.»

بنابراین، هر مطالبه‌ای که خوانده در جریان پرونده مطرح می‌کند، دعوای متقابل محسوب نمی‌شود. برای اینکه دعوا عنوان متقابل داشته باشد، باید شرایط قانونی آن از جمله ارتباط کامل یا وحدت منشأ با دعوای اصلی رعایت شود.

این مطلب را هم بخوانید:

دعوای تقابل

۳. دعوای ورود ثالث

ورود ثالث زمانی مطرح می‌شود که شخصی که از ابتدا طرف دعوای اصلی نبوده است، در جریان رسیدگی تصمیم بگیرد برای دفاع از حق خود یا حمایت از یکی از طرفین، وارد پرونده شود.

شخص ثالث ممکن است نسبت به موضوع دعوا برای خود حق مستقلی قائل باشد یا خود را در محق شدن یکی از طرفین ذی‌نفع بداند.

ورود ثالث بر اساس ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی به دو نوع تقسیم می‌شود:

ورود ثالث اصلی

در ورود ثالث اصلی، شخص ثالث برای خود حق مستقلی نسبت به موضوع دعوا قائل است و به همین دلیل وارد پرونده می‌شود تا دادگاه درباره حق مورد ادعای او نیز تصمیم‌گیری کند.

برای مثال، دو شخص در دادگاه درباره مالکیت یک ملک اختلاف دارند. شخص دیگری مدعی است ملک مورد اختلاف متعلق به اوست و برای اثبات مالکیت خود، دادخواست ورود ثالث اصلی مطرح می‌کند.

در این نوع ورود، شخص ثالث صرفاً برای حمایت از یکی از طرفین وارد پرونده نمی‌شود، بلکه ادعای مستقل خود را مطرح می‌کند.

ورود ثالث تبعی

در ورود ثالث تبعی، شخص ثالث خود را در محق شدن یکی از طرفین دعوای اصلی ذی‌نفع می‌داند و برای حمایت از آن طرف وارد دادرسی می‌شود.

برای مثال، شخصی که بر اساس قرارداد یا رابطه حقوقی دیگری، در نتیجه پرونده میان دو طرف ذی‌نفع است، ممکن است برای حمایت از یکی از طرفین وارد دعوا شود.

ورود ثالث تبعی با ورود ثالث اصلی تفاوت دارد؛ زیرا در ورود ثالث تبعی، شخص ثالث لزوماً ادعای مستقل نسبت به موضوع دعوا مطرح نمی‌کند، بلکه هدف او حمایت از یکی از طرفین دعوای اصلی است.

۴. دعوای جلب ثالث

جلب ثالث یکی دیگر از دعاوی طاری است که به موجب آن، یکی از طرفین دعوای اصلی شخص دیگری را به جریان دادرسی وارد می‌کند.

در جلب ثالث، خواهان یا خوانده دعوای اصلی، با طرح دادخواست جلب ثالث، از دادگاه درخواست می‌کند شخص دیگری نیز در جریان رسیدگی حضور پیدا کند تا نسبت به حقوق، تعهدات یا مسئولیت‌های احتمالی او تصمیم‌گیری شود.

برای مثال، شخصی علیه خریدار دعوای مطالبه خسارت ناشی از معامله مطرح می‌کند. خریدار معتقد است خسارت ناشی از اقدام شخص دیگری بوده و برای بررسی مسئولیت احتمالی آن شخص، درخواست جلب ثالث مطرح می‌کند.

جلب ثالث باید با رعایت شرایط قانونی و تشریفات مربوط به دادخواست انجام شود. صرف معرفی شخص ثالث به دادگاه یا ذکر نام او در دفاعیات، به معنای طرح صحیح دعوای جلب ثالث نیست.

 تفاوت انواع دعاوی طاری

هدف و ویژگی اصلی نوع دعاوی طاری
اضافه کردن خواسته جدید مرتبط از سوی خواهان اصلی در چارچوب مقررات قانونی دعوای اضافی
مطالبه حق از سوی خوانده علیه خواهان اصلی دعوای متقابل
طرح ادعای مستقل شخص ثالث نسبت به موضوع دعوا ورود ثالث اصلی
حمایت شخص ثالث از یکی از طرفین دعوای اصلی ورود ثالث تبعی
وارد کردن شخص دیگر به دادرسی با طرح دعوا علیه او جلب ثالث

شرایط طرح دعاوی طاری

برای طرح دعاوی طاری، رعایت شرایط قانونی اهمیت زیادی دارد. اگر دعوای طاری بدون توجه به این شرایط مطرح شود، ممکن است دادگاه از رسیدگی به آن خودداری کند یا تصمیمات شکلی دیگری اتخاذ نماید.

۱. وجود دعوای اصلی

یکی از ویژگی‌های دعاوی طاری، طرح آن در جریان رسیدگی به دعوای دیگری است. دعوای طاری به لحاظ ماهیت خود، در ارتباط با یک دعوای اصلی مطرح می‌شود.

۲. ارتباط دعوای طاری با دعوای اصلی یا وحدت منشأ

مطابق ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی، دعوای طاری در صورتی در دادگا

ه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی اقامه می‌شود که با دعوای اصلی مرتبط باشد یا دارای منشأ واحد باشد.

ارتباط میان دو دعوا باید از نظر حقوقی و موضوعی بررسی شود. صرف اینکه دو دعوا میان اشخاص یکسان مطرح شده باشد، لزوماً ارتباط کامل یا وحدت منشأ را ثابت نمی‌کند.

۳. رعایت تشریفات دادخواست

در مواردی که دعوای طاری مستلزم تقدیم دادخواست است، خواهان دعوای طاری باید تشریفات قانونی مربوط به تنظیم و تقدیم دادخواست، تعیین خواسته، ارائه دلایل، پرداخت هزینه دادرسی و سایر الزامات را رعایت کند.

۴. رعایت مهلت قانونی

برخی دعاوی طاری دارای مهلت مشخص برای طرح هستند. به همین دلیل، بررسی مهلت قانونی پیش از اقدام اهمیت زیادی دارد.

۵. رعایت صلاحیت دادگاه

رسیدگی به دعوای طاری در دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی، تابع شرایط قانونی است. صرف طرح دعوای طاری به این معنا نیست که هر دادگاهی صلاحیت رسیدگی به هر نوع ادعایی را خواهد داشت.

۶. تعیین دقیق خواسته

در دعاوی طاری، باید خواسته به‌صورت روشن و مشخص بیان شود. عنوان‌هایی مانند ورود ثالث یا جلب ثالث، به تنهایی خواسته محسوب نمی‌شوند؛ بلکه باید مطالبه یا هدف حقوقی مشخصی که شخص از طرح دعوا دنبال می‌کند، در دادخواست درج شود.

تفاوت دعوای طاری با دعوای اصلی چیست؟

دعوای اصلی، دعوایی است که با تقدیم دادخواست اولیه مطرح می‌شود و رسیدگی قضایی از طریق آن آغاز می‌گردد.

اما دعوای طاری در جریان رسیدگی به دعوای اصلی مطرح می‌شود و هدف آن بررسی ادعایی مرتبط، مطالبه حق، دفاع از حقوق شخص ثالث یا وارد کردن شخص دیگری به جریان دادرسی است.

تفاوت مهم این دو دعوا در زمان و نحوه طرح آن‌ها، ارتباط با پرونده دیگر و شرایط رسیدگی است. دعوای اصلی معمولاً آغازکننده فرآیند دادرسی است، در حالی که دعوای طاری در جریان رسیدگی به دعوای اصلی مطرح می‌شود.

با این حال، دعوای طاری نیز ممکن است از نظر ماهوی یک دعوای مستقل باشد و مستلزم رسیدگی به خواسته، دلایل، دفاعیات و صدور رأی جداگانه در همان فرآیند رسیدگی باشد.

نحوه طرح دعوای طاری در دادگاه

طرح دعوای طاری نیازمند رعایت مقررات قانونی و تشریفات دادرسی است. بسته به نوع دعوای طاری، شخصی که قصد طرح آن را دارد باید دادخواست مناسب تنظیم کرده و به دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی ارائه دهد.

در دعاوی طاری، تنظیم دقیق خواسته، تعیین اشخاص طرف دعوا، بیان ارتباط با دعوای اصلی و ارائه مستندات قانونی و قراردادی اهمیت زیادی دارد.

مراحل طرح دعوای طاری

مرحله اول: بررسی پرونده اصلی

در ابتدا باید پرونده اصلی بررسی شود تا مشخص گردد موضوع اختلاف چیست، چه اشخاصی طرف دعوا هستند، پرونده در چه مرحله‌ای قرار دارد و آیا ادعای جدید با موضوع پرونده اصلی ارتباط دارد یا خیر.

مرحله دوم: تعیین نوع دعوای طاری

پس از بررسی پرونده، باید مشخص شود ادعای جدید در قالب کدام دعوای طاری قابل طرح است. ممکن است موضوع از طریق دعوای متقابل، ورود ثالث، جلب ثالث یا دعوای اضافی پیگیری شود.

مرحله سوم: بررسی شرایط قانونی

در این مرحله، ارتباط یا وحدت منشأ دعوای طاری با دعوای اصلی، صلاحیت دادگاه، مهلت طرح دعوا و شرایط قانونی مربوط به نوع دعوای طاری بررسی می‌شود.

مرحله چهارم: تنظیم دادخواست

دادخواست دعوای طاری باید مطابق مقررات قانونی تنظیم شود. در دادخواست باید خواسته، دلایل، مستندات، مشخصات طرفین و توضیحات لازم درباره ارتباط دعوای طاری با دعوای اصلی درج شود.

این مطلب را هم بخوانید:

نحوه تنظیم شکایت و دادخواست

مرحله پنجم: ثبت دادخواست از طریق سامانه قضایی

دادخواست‌های حقوقی از طریق مسیرهای الکترونیکی پیش‌بینی‌شده در نظام قضایی ثبت و ارسال می‌شوند. ثبت دادخواست، حسب مورد، از طریق خدمات الکترونیک قضایی و دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می‌شود. استفاده از سامانه‌های قضایی و مسیرهای رسمی ثبت دادخواست باید با توجه به رویه و امکانات جاری قوه قضاییه بررسی شود.

مرحله ششم: رسیدگی دادگاه

پس از ثبت دادخواست و طی تشریفات قانونی، دادگاه شرایط رسیدگی به دعوای طاری را بررسی می‌کند. در صورت پذیرش رسیدگی، دعوای طاری در کنار دعوای اصلی بررسی خواهد شد و دادگاه با توجه به دلایل و دفاعیات طرفین تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند.

مهلت طرح دعوای طاری چقدر است؟

مهلت طرح دعوای طاری با توجه به نوع آن متفاوت است و نمی‌توان برای تمام دعاوی طاری یک مهلت یکسان در نظر گرفت.

مهلت طرح دعوای ورود ثالث

مطابق ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، شخص ثالث می‌تواند تا زمانی که ختم دادرسی اعلام نشده است، در دعوا وارد شود؛ چه رسیدگی در مرحله بدوی باشد و چه در مرحله تجدیدنظر.

بنابراین، در دعوای ورود ثالث، اعلام ختم دادرسی اهمیت اساسی دارد و شخص ثالث باید پیش از این مرحله، دادخواست ورود ثالث خود را مطرح کند.

مهلت طرح دعوای جلب ثالث

مطابق ماده ۱۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی، هر یک از طرفین دعوا که جلب شخص ثالثی را لازم بداند، می‌تواند درخواست جلب او را مطرح کند.

در صورتی که جلب ثالث در مرحله نخستین مطرح شود، جالب باید جهات و دلایل خود را اعلام کرده و ظرف سه روز پس از جلسه دادرسی، دادخواست جلب ثالث را تقدیم کند.

اگر جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر مطرح شود، مقررات مربوط به طرح دعوا در مرحله تجدیدنظر و محدودیت‌های آن نیز باید رعایت شود.

مهلت طرح دعوای متقابل

مطابق ماده ۱۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی، دادخواست دعوای متقابل باید تا پایان اولین جلسه دادرسی تقدیم شود.

این مهلت از نکات مهم و کاربردی در طرح دعوای متقابل است و از دست دادن آن ممکن است موجب شود امکان رسیدگی به دعوا در قالب دعوای متقابل از بین برود و شخص ناچار به طرح دعوای مستقل شود.

آیا دعاوی طاری باید با دعوای اصلی مرتبط باشند؟

ارتباط دعاوی طاری با دعوای اصلی یکی از موضوعات مهم در رسیدگی قضایی است.

مطابق ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی، دعوای طاری اگر با دعوای اصلی مرتبط یا دارای یک منشأ باشد، در دادگاهی اقامه می‌شود که دعوای اصلی در آنجا اقامه شده است.

ارتباط میان دو دعوا باید به نحوی باشد که رسیدگی به آن‌ها در کنار یکدیگر از نظر حقوقی و دادرسی قابل توجیه باشد.

برای مثال، در دعوای مطالبه وجه ناشی از قرارداد، طرح دعوای متقابل مطالبه خسارت ناشی از همان قرارداد ممکن است دارای وحدت منشأ باشد. اما دعوایی که هیچ ارتباط حقوقی یا موضوعی با پرونده اصلی ندارد، صرفاً به دلیل اینکه بین همان اشخاص مطرح شده است، الزاماً دعوای طاری قابل رسیدگی در همان دادگاه نخواهد بود.

دعاوی طاری

آیا دعاوی طاری نیاز به دادخواست دارند؟

بله، در بسیاری از دعاوی طاری، تقدیم دادخواست و رعایت تشریفات قانونی الزامی است.

دعوای ورود ثالث، جلب ثالث و دعوای متقابل، در چارچوب مقررات قانون آیین دادرسی مدنی مطرح می‌شوند و صرف ارائه توضیحات شفاهی یا درج یک ادعا در لایحه دفاعیه، جایگزین دادخواست در مواردی که قانون تقدیم دادخواست را لازم دانسته است، نمی‌شود.

در تنظیم دادخواست دعوای طاری، باید خواسته به‌صورت مشخص تعیین شود. برای مثال، شخصی که قصد جلب ثالث دارد، باید روشن کند که چه مطالبه‌ای علیه مجلوب ثالث مطرح می‌کند و مبنای حقوقی این مطالبه چیست.

نمونه دادخواست جلب ثالث در دعوای مطالبه خسارت قراردادی

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی‌کننده به پرونده اصلی

با سلام و احترام

اینجانب …………… به عنوان خوانده پرونده اصلی به شماره ……………، با توجه به اینکه موضوع دعوای اصلی مربوط به مطالبه خسارت ناشی از قرارداد …………… بوده و مسئولیت احتمالی در ایجاد خسارت مورد ادعا، متوجه شخص ثالث نیز می‌باشد، به استناد مواد ۱۳۵ الی ۱۳۹ و ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادخواست جلب ثالث خود را تقدیم می‌نمایم.

خواهان دعوای جلب ثالث: ……………

خوانده دعوای جلب ثالث: ……………

شماره پرونده اصلی: ……………

خواسته:

جلب ثالث و رسیدگی به مطالبه …………… / تعیین مسئولیت و محکومیت مجلوب ثالث به …………… در حدود خواسته و دلایل قانونی.

دلایل و مستندات:

۱. قرارداد مورخ ……………

۲. اسناد و مدارک مربوط به موضوع دعوا

۳. مکاتبات و مستندات موجود

۴. سایر دلایل و مدارک حسب مورد

شرح دادخواست:

احتراماً، با توجه به اینکه پرونده اصلی به خواسته …………… در آن دادگاه محترم مطرح بوده و موضوع اختلاف ناشی از …………… می‌باشد، اینجانب به دلایل و مستندات موجود معتقد هستم که شخص ثالث معرفی‌شده در موضوع مورد اختلاف دارای مسئولیت یا رابطه حقوقی مؤثر بوده و رسیدگی به حقوق و تعهدات وی در ارتباط با دعوای اصلی ضرورت دارد.

با توجه به ارتباط موضوع جلب ثالث با دعوای اصلی و به منظور رسیدگی به اختلافات مرتبط در چارچوب مقررات قانونی، درخواست جلب ثالث و رسیدگی به خواسته مطرح‌شده را دارم.

لذا با استناد به مواد ۱۳۵ الی ۱۳۹ و ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی، تقاضای پذیرش دادخواست جلب ثالث، رسیدگی به آن در کنار دعوای اصلی و صدور رأی مقتضی را دارم.

با احترام

نام و نام خانوادگی

امضا

تاریخ

نمونه دادخواست ورود ثالث اصلی

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی‌کننده به پرونده اصلی

با سلام و احترام

اینجانب …………… با توجه به اینکه موضوع پرونده اصلی به شماره …………… مربوط به اختلاف درباره …………… است و اینجانب نسبت به موضوع مورد اختلاف، حق مستقلی برای خود قائل هستم، به استناد ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، دادخواست ورود ثالث اصلی را تقدیم می‌نمایم.

خواهان ورود ثالث: ……………

خواندگان ورود ثالث: …………… و ……………

شماره پرونده اصلی: ……………

خواسته:

ورود ثالث اصلی و رسیدگی به ادعای …………… و صدور حکم مبنی بر …………… .

دلایل و مستندات:

۱. سند یا قرارداد مورخ ……………

۲. اسناد مالکیت یا مدارک مربوط به حق مورد ادعا

۳. شهادت شهود، حسب مورد

۴. سایر مدارک و مستندات

شرح دادخواست:

احتراماً، با توجه به اینکه موضوع پرونده اصلی میان اشخاص فوق در حال رسیدگی بوده و اینجانب نسبت به موضوع مورد اختلاف، حق مستقلی دارم که رسیدگی به آن در نتیجه پرونده اصلی مؤثر است، به منظور جلوگیری از تضییع حقوق خود و رسیدگی به ادعای مستقل، دادخواست ورود ثالث اصلی را تقدیم می‌نمایم.

با توجه به مدارک و مستندات موجود، حق مورد ادعای اینجانب با موضوع پرونده اصلی مرتبط بوده و رسیدگی به آن در کنار دعوای اصلی از نظر حقوقی ضرورت دارد.

لذا با استناد به ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، تقاضای پذیرش ورود ثالث اصلی، رسیدگی به خواسته و صدور حکم مقتضی را دارم.

با احترام

نام و نام خانوادگی

امضا

تاریخ

نمونه دادخواست دعوای متقابل

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی

با سلام و احترام

اینجانب …………… به عنوان خوانده پرونده اصلی به شماره ……………، با توجه به اینکه خواهان اصلی دعوای …………… را مطرح نموده و موضوع اختلاف با ادعای اینجانب درباره …………… دارای ارتباط کامل یا وحدت منشأ است، به استناد مواد ۱۴۱ الی ۱۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی، دادخواست دعوای متقابل را تقدیم می‌نمایم.

خواهان دعوای متقابل: ……………

خوانده دعوای متقابل: ……………

شماره پرونده اصلی: ……………

خواسته:

مطالبه …………… و صدور حکم به …………… .

دلایل و مستندات:

۱. قرارداد مورخ ……………

۲. اسناد و مدارک مربوط به موضوع دعوا

۳. نظریه کارشناسی، حسب مورد

۴. سایر مستندات

شرح دادخواست:

احتراماً، با توجه به اینکه دعوای اصلی مطرح‌شده از سوی خواهان مربوط به …………… بوده و اینجانب نیز نسبت به خواهان اصلی دارای مطالبه حقوقی ناشی از …………… هستم، به منظور رسیدگی به اختلافات مرتبط، دعوای متقابل خود را مطرح می‌نمایم.

با توجه به ارتباط کامل یا وحدت منشأ میان دعوای اصلی و دعوای متقابل و مستندات موجود، تقاضای رسیدگی توأمان به هر دو دعوا را دارم.

لذا با استناد به مواد ۱۴۱ الی ۱۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی، درخواست پذیرش دعوای متقابل و صدور حکم مقتضی را دارم.

با احترام

نام و نام خانوادگی

امضا

تاریخ

نکات مهم در تنظیم دادخواست دعاوی طاری

تنظیم دادخواست دعاوی طاری باید با دقت و توجه به شرایط قانونی انجام شود. در این زمینه، نکات زیر اهمیت زیادی دارند:

  • عنوان خواسته باید روشن و دقیق باشد و صرف درج عنوان ورود ثالث یا جلب ثالث کافی نیست.
  • ارتباط دعوای طاری با دعوای اصلی یا وحدت منشأ باید به‌صورت مستدل بیان شود.
  • در جلب ثالث، باید مسئولیت یا رابطه حقوقی مورد ادعا نسبت به شخص مجلوب مشخص شود.
  • در ورود ثالث اصلی، باید حق مستقل مورد ادعا به‌صورت روشن مطرح شود.
  • در دعوای متقابل، رعایت مهلت قانونی و ارتباط دعوا با دعوای اصلی اهمیت دارد.
  • دلایل و مستندات باید به دادخواست ضمیمه شوند.
  • هزینه دادرسی باید مطابق خواسته و مقررات مربوط پرداخت شود.
  • در صورت وجود محدودیت‌های صلاحیتی، باید امکان رسیدگی به دعوای طاری در دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی بررسی شود.
  • در دعاوی طاری، استفاده از دفاعیات و ادعاهای مرتبط بدون رعایت تشریفات قانونی ممکن است موجب عدم رسیدگی به مطالبه مستقل شود.

آیا دعاوی طاری در مرحله تجدیدنظر قابل طرح هستند؟

امکان طرح برخی دعاوی طاری در مرحله تجدیدنظر وجود دارد، اما این امکان مطلق نیست و باید مقررات قانونی مربوط به نوع دعوا و مرحله رسیدگی بررسی شود.

برای مثال، ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، ورود ثالث را تا زمان ختم دادرسی، هم در مرحله بدوی و هم در مرحله تجدیدنظر پیش‌بینی کرده است.

با این حال، طرح دعوای جدید در مرحله تجدیدنظر تابع محدودیت‌های قانونی است و نمی‌توان تمام دعاوی طاری را بدون بررسی شرایط، در این مرحله مطرح کرد.

در مورد جلب ثالث نیز باید مقررات مربوط به مرحله تجدیدنظر و محدودیت‌های طرح دعاوی جدید در این مرحله بررسی شود.

آیا دعوای طاری در دعاوی تصرف قابل طرح است؟

طرح دعاوی طاری در دعاوی مربوط به تصرف، از جمله رفع تصرف عدوانی، رفع ممانعت از حق و رفع مزاحمت، تابع ماهیت دعوا و مقررات خاص آن است.

در این نوع دعاوی، باید توجه داشت که هدف رسیدگی، حمایت از وضعیت تصرف یا حق مورد حمایت قانون در چارچوب مقررات مربوط است و طرح دعوای طاری ممکن است با محدودیت‌هایی روبه‌رو باشد.

به همین دلیل، امکان طرح ورود ثالث، جلب ثالث یا دعوای متقابل در دعاوی تصرف را نمی‌توان بدون بررسی نوع دعوا، خواسته و مقررات خاص، به‌صورت کلی تأیید یا رد کرد.

نظریه شماره 7/98/234 مورخ 1398/08/08 درباره بررسی الزامات رفع نقص در دادخواست‌های دعوای طاری در رویه‌ قضایی دادگاه‌های مدنی

استعلام
اگر دادخواست جلب ثالث یا دادخواست ورود ثالث یا دادخواست تقابل واجد نقص مانند نقص راجع به تمبر هزینه دادرسی باشد آیا در این صورت:

دادخواست های ناقص مذکور باید با دعوی اصلی توام شود قرار رسیدگی توامان به دعوی اصلی و طاری مذکور صادر گردد و رسیدگی به دعوی اصلی متوقف بر رفع نقص دادخواست های طاری مذکور شود؟

و یا اینکه توقف دادرسی خلاف اصل است و به سبب فقدان نص صریح نمی توان رسیدگی به دعوی اصلی را در فرض فوق متوقف بر رفع نقص دادخواست طاری مذکور نمود و تا پیش از رفع نقص دادخواست طاری مذکور رسیدگی به دعوی اصلی قابل توقیف نیست و نمی توان رسیدگی به دعوی اصلی را متوقف و منوط به رفع نقض دادخواست طاری مذکور نمود./ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
با عنایت به این که صدور اخطار رفع نقص بر عهده مدیر دفتر دادگاه است و به موجب ماده ۶۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ پرونده پس از تکمیل در اختیار دادگاه قرار می گیرد، بنابراین در صورت طرح دعوای طاری به موجب دادخواست ناقص اصولا مدیر دفتر پیش از رفع نقص مکلف نیست پرونده را در اختیار دادگاه قرار دهد تا صدور قرار رسیدگی توأمان از سوی دادگاه موضوعیت پیدا کند.

نظریه شماره 7/1400/938 مورخ 1400/09/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره ضمانت اجرای عدم رعایت مهلت طرح دعاوی طاری و دعوای ابطال سند مالکیت

استعلام
ضمانت اجرای عدم رعایت مهلت های طرح دعاوی طاری، صدور قرار عدم استماع دعوا است و یا تفکیک دعاوی و رسیدگی جداگانه؟

 آیا جهت ابطال اسناد مالکیت صادره در اجرای مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب ۱۳۱۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی باید ابطال رأی هیأت حل اختلاف ثبتی هم مورد خواسته قرار گیرد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
 مستفاد از ماده ۱۰۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و مواد ۱۳۵، ۱۳۹ و ۱۴۱ این قانون، چنانچه حسب مورد دادخواست ورود، جلب ثالث و یا تقابل خارج از مهلت مقرر قانونی تقدیم شود، مشمول مقررات دعاوی طاری نبوده و باید جدای از دعوای اصلی مورد رسیدگی قرار گیرد؛ مگر آن که با دعوای اصلی ارتباط کامل داشته باشد که در این صورت باید توأم با دعوای اصلی رسیدگی شود. بنا به مراتب فوق صرف طرح دعوای فرض سؤال در خارج از مهلت مقرر قانونی از موجبات صدور قرار عدم استماع دعوا نیست.

دعوای ابطال سند مالکیت موضوع رأی هیأت حل اختلاف مندرج در مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک مصوب ۱۳۱۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی و یا هیأت موضوع ماده یک قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰ و یا هیأت موضوع بند ۲ ماده یک قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب ۱۳۸۸ و دیگر هیأت های مشابه، بدون طرح دعوای ابطال رأی هیأت قابل استماع است و استماع آن منوط به تصریح به درخواست ابطال رأی هیأت نیست؛ زیرا به دلالت التزامی، دعوای ابطال سند ناشی از وقوع اشتباه در رأی صادره منتهی به صدور سند، متضمن درخواست ابطال رأی هیأت یادشده نیز می باشد و با صدور رأی بر ابطال چنین سندی که نتیجه رأی هیأت حل اختلاف است، رأی مذکور نیز از درجه اعتبار ساقط می شود.

نظر مشورتي 7/98/1298 مورخ 1398/10/17 اداره كل حقوقي قوه‌قضائيه در خصوص امكان جلب ثالث در مرحله اعتراض شخص ثالث به حكم قطعي.

استعلام

احتراما شخص ثالث به حكم قطعي اعتراض مي كند اعتراض ثالث اصلي و در اولين جلسه دادرسي دادخواست جلب ثالث تقديم مي نمايد حال سوال آن است كه امكان تقديم دادخواست جلب ثالث در مرحله رسيدگي به اعتراض ثالث وجود دارد يا خير؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
اعتراض ثالث به عنوان يكي از طرق فوق العاده شكايت از آراء است كه هدف از آن رسيدگي به ادعاي ثالث در خصوص رأي معترض عنه است و طبق ماده 424 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 نهايتاً اگر دادگاه ادعاي ثالث را وارد تشخيص داد، حكم صادر شده را كلا يا جزئا الغا مي كند. بنابراين، امكان طرح دعاوي طاري در ضمن رسيدگي به اعتراض ثالث وجود ندارد، مگر آنكه با هدف تقويت موضع طرح شود.

نظریه شماره ۷/۹۸/۱۷۲۸ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین عنوان خواسته در دعاوی جلب و ورود ثالث

استعلام
در دادخواست جلب ثالث و یا وارد ثالث خواسته این عناوین چه خواسته ای می باشد آیا جالب یا وارد می توانند خواسته ای مستقل از خواسته دعوی اصلی را طرح و تقاضا نمایند آیا الزاما ارتباط دو دعوا شرط است اگر به دلیلی شکلی یا ماهوی دعوی اصیل بدوی رد شد دعوی جلب یا ورود نیز به تبع آن رد می شود یا می تواند مستقلا رسیدگی گردد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا، دعاوی ورود یا جلب ثالث عنوان خواسته نیست بلکه عنوان دعوای طاری است و در هر کدام از دعاوی یادشده و با لحاظ حقوق یا تکالیف احتمالی ثالث عنوان خواسته تعیین می گردد. بنابراین با لحاظ مواد ۱۳۲، ۱۳۳، ۱۳۹ و ذیل ماده ۱۳۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و عمومات حاکم بر لزوم تعیین خواسته و تقویم آن به نظر حسب مورد، وارد و یا جالب ثالث باید عنوان خواسته خود را درج نماید تا بررسی داشتن ارتباط کامل با دعوای اصلی و یا وحدت منشاء و نیز طرح ایرادات نسبت به آن امکان پذیر باشد.

ثانیا، مستفاد از ماده ۱۳۴ قانون یاد شده در باب دعوای ورود ثالث و نیز قسمت اخیر ماده ۱۳۷ قانون مرقوم در باب جلب ثالث، چون ترتیبات و جریان دادرسی در مورد دعاوی مذکور نیز همانند دادخواست اصلی است، لذا در مورد دعوای ورود ثالث یا جلب ثالث نیز ضمن رأی راجع به دعوای اصلی در خصوص پذیرش یا ردّ دعاوی مذکور اعم از آن که اصلی باشند یا تقویتی، اتخاذ تصمیم می شود.

بر اساس این نظریه، ورود ثالث و جلب ثالث، عنوان خواسته محسوب نمی‌شوند؛ بلکه عنوان دعوای طاری هستند. بنابراین، شخص وارد ثالث یا جالب ثالث باید با توجه به حقوق یا تکالیف احتمالی شخص موردنظر، خواسته مشخص خود را در دادخواست درج کند.

در این نظریه همچنین به ضرورت رعایت تشریفات دادخواست و امکان بررسی ارتباط دعوای طاری با دعوای اصلی یا وحدت منشأ اشاره شده است.

نظریه مشورتی شماره 7/99/1557 مورخ 1400/01/31 موضوع شرایط طرح دعوای ورود ثالث، میزان خواسته، زمان طرح دعوا و برخی مسائل مربوط به مراحل رسیدگی

استعلام:
1- اگر خواسته دعوای وارد ثالث بیشتر از دعوی اصلی باشد، دادگاه در این خصوص چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟
2- آیا طرح دعوای ورود ثالث منوط به عدم اطلاع شخص ثالث از جریان دادرسی است؟
3- آیا در مقطع واخواهی طرح دعوی ورود ثالث جایز است؟ آیا پس از نقض رأی در دیوان عالی کشور طرح دعوای ورود ثالث مجاز است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- با توجه به ماده 130 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 دعوای ورود ثالث فقط در موردی قابل پذیرش است که وارد ثالث نسبت به موضوع دعوای اصلی برای خود مستقلاً حقی قائل باشد؛ بنابراین، اگر خواسته دعوای وارد ثالث بیشتر از دعوای اصلی باشد، دادگاه نسبت به مازاد با لحاظ ملاک ماده 65 قانون یادشده تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند. مدعی باید دعوای مستقل اقامه و در چهارچوب ماده 103 این قانون رسیدگی توأم را درخواست کند.
2- اطلاع یا عدم اطلاع قبلی خواهان وارد ثالث، شرط پذیرش دعوای ورود ثالث نیست و سوال فاقد موضوعیت است.
3- مرحله واخواهی بخشی از مرحله نخستین است و دعوای وارد ثالث هم در مرحله نخستین و هم در مرحله تجدید نظر قابل پذیرش است. در صورت نقض رأی محکمه تالی در دیوان عالی کشور و اعاده جهت رسیدگی، پذیرش دعوای ورود ثالث در محکمه تالی فاقد اشکال است.

در این نظریه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان کرده است که ورود ثالث اصلی زمانی قابل پذیرش است که شخص ثالث نسبت به موضوع دعوای اصلی برای خود حق مستقلی قائل باشد.

همچنین در پاسخ به پرسش‌های مطرح‌شده، به موضوع ورود ثالث در مراحل مختلف رسیدگی، از جمله مرحله واخواهی و تجدیدنظر، پرداخته شده است.این نظریه برای افرادی که قصد طرح دعوای ورود ثالث دارند، از نظر بررسی استقلال حق مورد ادعا و زمان طرح دعوا قابل توجه است.

نمونه رای درباره دعاوی طاری

1) عنوان: طرح دو دعوای طاری در یک دادخواست

پیام: طرح دو دعوی طاری (ورود ثالث وتقابل) در یک دادخواست خلاف مقررات آیین دادرسی مدنی است و دادگاه نمـی تواند به هر دو دعوی به صورت یک جا رسیدگی کند بلکه بر اساس اصل ترتب به اولین دعوا رسیدگی می کند.متن کامل رای…

2) تاثیر رد دعوی اصلی بر دعاوی طاری.

متن کامل رای…

پرسش‌های متداول درباره دعاوی طاری

  • دعوای طاری چیست؟

دعوای طاری دعوایی است که در جریان رسیدگی به دعوای دیگر مطرح می‌شود و در صورت ارتباط یا وحدت منشأ با دعوای اصلی و تحقق شرایط قانونی، امکان رسیدگی به آن در کنار دعوای اصلی وجود دارد.

  • انواع دعاوی طاری کدام‌اند؟

دعاوی طاری معمولاً شامل دعوای اضافی، دعوای متقابل، ورود ثالث و جلب ثالث هستند.

  • دعوای متقابل چه تفاوتی با دعوای طاری دارد؟

دعوای متقابل یکی از انواع دعاوی طاری است که از طرف خوانده علیه خواهان اصلی مطرح می‌شود و در صورت وجود ارتباط کامل یا وحدت منشأ، در کنار دعوای اصلی رسیدگی خواهد شد.

  • آیا ورود ثالث نیاز به دادخواست دارد؟

بله. مطابق ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، شخص ثالث برای ورود به دعوا باید دادخواست ورود ثالث تقدیم کند و منظور خود را صریحاً بیان نماید.

  • آیا جلب ثالث بدون دادخواست امکان‌پذیر است؟

در جلب ثالث، رعایت تشریفات قانونی و تقدیم دادخواست الزامی است. صرف معرفی شخص ثالث در لایحه دفاعیه، جایگزین دادخواست جلب ثالث نمی‌شود.

  • مهلت دعوای متقابل چه زمانی است؟

مطابق ماده ۱۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی، دادخواست دعوای متقابل باید تا پایان اولین جلسه دادرسی تقدیم شود.

  • مهلت ورود ثالث چه زمانی است؟

مطابق ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، ورود ثالث تا زمانی که ختم دادرسی اعلام نشده است امکان‌پذیر است، با رعایت سایر شرایط قانونی.

  • آیا دعوای طاری باید با دعوای اصلی مرتبط باشد؟

مطابق ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی، ارتباط یا وحدت منشأ با دعوای اصلی در رسیدگی به دعوای طاری در همان دادگاه اهمیت دارد و باید شرایط قانونی آن بررسی شود.

  • آیا دعوای طاری می‌تواند مستقل از دعوای اصلی رسیدگی شود؟

در برخی شرایط، اگر دعوای طاری شرایط رسیدگی توأمان را نداشته باشد، ممکن است رسیدگی به آن به‌صورت مستقل انجام شود. تشخیص این موضوع تابع مقررات قانونی و تصمیم دادگاه است.

  • آیا دعوای طاری در مرحله تجدیدنظر مطرح می‌شود؟

برخی دعاوی طاری مانند ورود ثالث، در چارچوب ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی در مرحله تجدیدنظر نیز قابل طرح هستند، اما سایر دعاوی و ادعاهای جدید تابع محدودیت‌های قانونی مرحله تجدیدنظر خواهند بود.

خدمات حقوقی گروه حقوقی وکیل سلمان احدی

در پرونده‌های حقوقی، تشخیص نوع دعوا، بررسی ارتباط میان دعوای اصلی و دعوای طاری، انتخاب عنوان صحیح خواسته، رعایت مهلت‌های قانونی و تنظیم دادخواست از اهمیت زیادی برخوردار است.

گروه حقوقی وکیل سلمان احدی با ارائه خدمات حقوقی در زمینه بررسی پرونده‌های مدنی، تنظیم دادخواست، تهیه لوایح حقوقی، بررسی شرایط ورود ثالث، جلب ثالث و دعوای متقابل، می‌تواند در مسیر پیگیری حقوقی و اتخاذ تصمیم مناسب به اشخاص کمک کند.

در پرونده‌هایی که طرح دعوای طاری ضرورت دارد، بررسی دقیق اسناد، قراردادها، شرایط پرونده و مقررات آیین دادرسی مدنی می‌تواند در انتخاب مسیر حقوقی مناسب مؤثر باشد.

آدرس دفتر:تهران شهرک غرب بلوار دادمان خیابان سپهر خیابان کوثر پلاک 7 طبقه 6 واحد 23

شماره تماس:09120466204

Rate this post
بله
روبیکا
برای مشاوره پیام دهید.
روبیکا
روبیکا
09120466204
بله
بله
09120466204