مطالبه سود سهام از شرکت

مطالبه سود سهام از شرکت چیست؟ شرایط قانونی، مهلت پرداخت و نمونه دادخواست

یکی از مهم‌ترین حقوق مالی سهامداران شرکت‌های تجاری، دریافت سودی است که مطابق مقررات قانونی و تصمیمات معتبر شرکت به آنان تعلق می‌گیرد. بااین‌حال، در بسیاری از موارد، شرکت با وجود تصویب سود در مجمع عمومی، از پرداخت آن خودداری می‌کند یا پرداخت را برای مدت طولانی به تأخیر می‌اندازد.

در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که آیا سهامدار می‌تواند علیه شرکت طرح دعوا کند؟ آیا برای مطالبه سود سهام باید حتماً مجمع عمومی تشکیل شده باشد؟ اگر شرکت در مهلت قانونی سود را پرداخت نکند، آیا سهامدار حق مطالبه خسارت تأخیر تأدیه دارد؟

پاسخ به این پرسش‌ها به نوع شرکت، وضعیت مالی، مصوبات مجمع عمومی، مالکیت سهام و زمان سررسید سود بستگی دارد.

در این مقاله، شرایط مطالبه سود سهام از شرکت، مبانی قانونی، حقوق سهامداران اقلیت، مسئولیت شرکت، مهلت پرداخت، نحوه طرح دعوا و نمونه دادخواست بررسی می‌شود.

مطالبه سود سهام از شرکت چیست؟

مطالبه سود سهام از شرکت به معنای درخواست پرداخت سودی است که طبق مقررات قانونی و تصمیم معتبر مرجع صلاحیت‌دار شرکت، به سهامدار تعلق گرفته اما هنوز پرداخت نشده است.

در شرکت‌های سهامی، سود حاصل از فعالیت شرکت ابتدا باید براساس مقررات مالی و حسابداری محاسبه شود. سپس مجمع عمومی درباره تقسیم سود قابل تقسیم تصمیم می‌گیرد.

پس از تصویب تقسیم سود و تحقق شرایط قانونی، سهامدار می‌تواند پرداخت سهم خود را در موعد مقرر مطالبه کند.

بنابراین، مطالبه سود سهام با مطالبه سهم از سرمایه شرکت یا درخواست بازپرداخت مبلغ سرمایه‌گذاری متفاوت است.

تفاوت سود خالص، سود قابل تقسیم و سود مصوب

این سه مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

سود خالص شرکت

مطابق ماده ۲۳۷ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، سود خالص شرکت در هر سال مالی از درآمد همان سال پس از کسر هزینه‌ها، استهلاکات و ذخایر به دست می‌آید.

سود قابل تقسیم

مطابق ماده ۲۳۹، سود قابل تقسیم با در نظر گرفتن سود خالص، زیان‌های سنوات قبل، اندوخته قانونی، سایر اندوخته‌های اختیاری و سود تقسیم‌نشده سنوات گذشته تعیین می‌شود.

سود مصوب سهامداران

سودی است که مرجع صلاحیت‌دار شرکت، با رعایت مقررات قانونی، تقسیم آن را تصویب کرده است.

در دعوای مطالبه سود سهام، احراز مبلغ سود مصوب و سهم خواهان از آن اهمیت اساسی دارد.

مبنای قانونی حق دریافت سود سهام

مهم‌ترین مقررات قانونی در شرکت‌های سهامی عبارت‌اند از:

این مقررات، مبنای اصلی بررسی دعوای مطالبه سود سهام شرکت‌های سهامی عام و خاص هستند.

شرایط قانونی مطالبه سود سهام از شرکت

برای موفقیت در دعوای مطالبه سود سهام، احراز چند موضوع ضروری است.

شرط اول: احراز مالکیت سهام

خواهان باید ثابت کند در دوره مربوط، از اشخاصی بوده که حق دریافت سود مصوب به آنان تعلق گرفته است.

این موضوع می‌تواند با مدارک سهامداری، اطلاعات ثبت‌شده شرکت یا سوابق معتبر مالکیت سهام احراز شود.

شرط دوم: وجود سود قابل تقسیم

باید مشخص شود شرکت مطابق مقررات قانونی دارای سود قابل تقسیم بوده است.

صرف گردش مالی بالا یا افزایش دارایی‌های شرکت برای اثبات وجود سود قابل تقسیم کافی نیست.

شرط سوم: تصویب تقسیم سود

در شرکت‌های سهامی، تقسیم سود اصولاً نیازمند تصمیم مجمع عمومی است.

سهامدار نمی‌تواند صرفاً با استناد به سودآور بودن شرکت، مبلغ دلخواهی را به‌عنوان سود مطالبه کند.

شرط چهارم: تعیین سهم خواهان از سود مصوب

تعداد سهام، نوع سهام، حقوق احتمالی سهام ممتاز و شرایط مصوبه مجمع باید بررسی شود.

شرط پنجم: فرارسیدن موعد پرداخت

برای مطالبه وجه، باید موعد پرداخت سود فرا رسیده باشد.

در صورت عدم پرداخت در موعد قانونی، سهامدار می‌تواند با رعایت شرایط مربوط، اقدام قضایی کند.

مهلت قانونی پرداخت سود سهام چقدر است؟

مطابق ماده ۲۴۰ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، پرداخت سود به صاحبان سهام باید حداکثر ظرف هشت ماه پس از تصمیم مجمع عمومی درباره تقسیم سود انجام شود.

مجمع عمومی می‌تواند نحوه پرداخت را تعیین کند و اگر در این خصوص تصمیمی نگرفته باشد، هیئت‌مدیره نحوه پرداخت را مشخص خواهد کرد.

بااین‌حال، تصمیم درباره نحوه پرداخت نباید موجب تجاوز از سقف هشت‌ماهه مقرر درقانون شود.

برای مثال، اگر مجمع عمومی در تاریخ ۱۵ تیر ۱۴۰۵ تقسیم سود را تصویب کرده باشد، شرکت باید با رعایت برنامه پرداخت معتبر، حداکثر تا ۱۵ اسفند ۱۴۰۵ سود را پرداخت کند.

اگر شرکت سود سهام را پرداخت نکند چه باید کرد؟

نخست باید وضعیت مصوبه مجمع و تاریخ سررسید سود بررسی شود.

در مرحله بعد، سهامدار می‌تواند از شرکت پرداخت سود را مطالبه کند.

ارسال اظهارنامه رسمی، یکی از روش‌های مناسب برای ثبت مطالبه و ایجاد دلیل درباره تاریخ درخواست پرداخت است.

اگر شرکت با وجود فرارسیدن موعد از پرداخت خودداری کند، امکان طرح دادخواست مطالبه وجه سود سهام وجود دارد.

همچنین با تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه نیز ممکن است.

آیا بدون تشکیل مجمع عمومی می‌توان سود سهام را مطالبه کرد؟

در شرکت‌های سهامی، اصولاً تقسیم سود مستلزم تصویب مجمع عمومی است.

بنابراین، اگر مجمع عمومی تشکیل نشده یا تقسیم سود به تصویب نرسیده باشد، دعوای مطالبه مبلغی به‌عنوان سود مصوب ممکن است با مانع قانونی مواجه شود.

این موضوع در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۳۳۱ مورخ ۱۳۹۹/۰۴/۰۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز مورد توجه قرار گرفته است.

در این نظریه تأکید شده که دادگاه پیش از طی تشریفات قانونی مربوط به تصویب ترازنامه و تقسیم سود، نمی‌تواند رأساً سود سهام را تعیین کند.

حقوق سهامداران اقلیت در مطالبه سود

سهامداران اقلیت نیز از حقوق قانونی مربوط به سهام خود برخوردارند.

اگر مدیران شرکت از دعوت مجمع عمومی خودداری کنند، سهامداران واجد شرایط می‌توانند از سازوکارهای قانونی مربوط به دعوت مجمع استفاده کنند.

ماده ۹۵ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، در شرایط مقرر، امکان درخواست دعوت مجمع عمومی از سوی سهامدارانی را که حداقل یک‌پنجم سهام شرکت را دارند، پیش‌بینی کرده است.

بنابراین، سهامدار اقلیت باید میان حق مطالبه سود مصوب و حق پیگیری تشکیل مجمع عمومی برای تصمیم‌گیری درباره سود تفکیک قائل شود.

مطالبه سود سهام در شرکت سهامی خاص

شرکت‌های سهامی خاص نیز مشمول مقررات قانونی مربوط به تقسیم سود در لایحه اصلاحی قانون تجارت هستند.

در این شرکت‌ها، اختلاف درباره سود سهام ممکن است میان اعضای خانواده، شرکای تجاری یا سهامداران عمده و اقلیت ایجاد شود.

برای طرح دعوا باید مالکیت سهام، صورت‌جلسات مجمع، صورت‌های مالی، مبلغ سود مصوب و میزان پرداخت‌های انجام‌شده بررسی شود.

اگر سود به تصویب رسیده و موعد پرداخت فرا رسیده باشد، سهامدار می‌تواند با ارائه دلایل مناسب، مطالبه وجه کند.

این مطلب را هم بخوانید:

اختلاف بین شرکای شرکت

مطالبه سود سهام در شرکت سهامی عام

در شرکت‌های سهامی عام، به‌ویژه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس، علاوه بر مقررات قانون تجارت، ضوابط بازار سرمایه و سازوکارهای اعلام و پرداخت سود نیز اهمیت دارند.

ممکن است شرکت برنامه زمان‌بندی پرداخت سود را از طریق سامانه‌های رسمی اطلاع‌رسانی منتشر کند.

در این موارد، تاریخ مجمع، برنامه پرداخت، وضعیت سهامداری و سوابق واریز باید بررسی شود.

همچنین باید میان اختلاف مربوط به عدم پرداخت سود و اختلافات دیگری که طبق قوانین خاص در صلاحیت مراجع تخصصی بازار سرمایه قرار دارند، تفکیک کرد.

آیا سهامدار می‌تواند بیش از سود مصوب مجمع مطالبه کند؟

اصل بر این است که دادگاه نمی‌تواند بدون طی تشریفات قانونی و صرفاً براساس درخواست سهامدار، سود بیشتری نسبت به سود مصوب تعیین کند.

اگر سهامدار معتقد باشد صورت‌های مالی یا مصوبات مجمع برخلاف قانون یا اساسنامه تنظیم شده‌اند، باید امکان اعتراض به مصوبات و طرح دعاوی مناسب را جداگانه بررسی کند.

در این وضعیت، خواسته دعوا ممکن است صرفاً مطالبه وجه نباشد.

آیا به سود سهام پرداخت‌نشده خسارت تأخیر تأدیه تعلق می‌گیرد؟

بله؛ در صورت تحقق شرایط قانونی، سهامدار می‌تواند علاوه بر اصل سود پرداخت‌نشده، خسارت تأخیر تأدیه را نیز مطالبه کند.

مطابق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه در دیون پولی تابع شرایطی از جمله مطالبه طلبکار، تمکن بدهکار، امتناع از پرداخت و تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه است.

در دعوای مطالبه سود سهام، باید تاریخ سررسید سود و تاریخ مطالبه آن مشخص شود.

این مطلب را هم بخوانید:

مطالبه خسارت تأخیر تأدیه چیست؟

نظریه مشورتی شماره 7/1404/300 مورخ 1404/11/28

استعلام:
به موجب ماده 240 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، «نحوه پرداخت سود قابل تقسیم توسط مجمع عمومی تعیین می‌شود و اگر مجمع عمومی در خصوص پرداخت تصمیمی نگرفته باشد هیات مدیره نحوه پرداخت را تعیین خواهد نمود ولی در هر حال پرداخت سود به صاحبان سهام باید ظرف هشت ماه پس از تصمیم مجمع عمومی راجع به تقسیم سود انجام پذیرد»؛ در ذیل این ماده به لزوم تعیین تکلیف در خصوص زمان پرداخت سود مصوب مجمع و همچنین تعیین مهلت پرداخت اشاره شده است.
با توجه به مستند قانونی پیش‌گفته، چنانچه شرکت سهامی عام وفق اعلام رسمی خود، جدول زمان‌بندی برای پرداخت سود تعیین کرده باشد و یا مهلت هشت ماهه قانونی به پایان برسد و شرکت از پرداخت سود در این مهلت خودداری کند، سهامدار در راستای وصول مطالبات خود می‌تواند با طرح دعوا در مرجع صالح، دریافت خسارت تاخیر تادیه را درخواست کند. در این خصوص خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:
1- آیا می‌توان با توجه به مهلت مقرر در ماده 240 لایحه قانونی یاد‌شده و با اخذ ملاک از ماده 2 (اصلاحی 1376) قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و تبصره این ماده 2 (الحاقی 1377) و با لحاظ رای وحدت رویه شماره 812 مورخ 1400/04/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور که مبدا خسارت تاخیر تادیه را تاریخ چک و نه تاریخ مطالبه دانسته است، مبدا خسارت تاخیر تادیه و استحقاق خواهان را پایان مهلت هشت ماهه قانونی دانست؟ بویژه آنکه، همان تکلیف مقرر در ماده 2 (اصلاحی 1376) قانون صدور چک برای صادر‌کننده مبنی بر کارسازی وجه در تاریخ چک، در ماده 240 لایحه قانونی فوق برای شرکت نیز به منظور کارسازی در مهلت هشت ماهه قانونی یا مهلت تعیینی، مقرر شده است.
2- چنانچه شرط مطالبه موضوع ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، در دیون موجل پیش از حلول وقت باشد، آیا مطالبه بیش از حصول سررسید برای محاسبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید کفایت می‌کند و یا آنکه باید پس از مهلت مطالبه شود؛ مانند آنکه بستانکار با ارسال اظهارنامه‌ای برای بدهکار و به سبب سررسید دین در روزهای آتی، خواستار پرداخت در مهلت سررسید شود؛ آیا این امر از مصادیق مطالبه طلب است؟
3- چنانچه برای استحقاق بر خسارت تاخیر تادیه، مطالبه ملاک باشد و خواهان پیش از مهلت‌ هشت ماهه قانونی یا داخل در مهلت مقرر توسط شرکت سود را مطالبه کند، آیا این مطالبه منشا اثر است و به استناد آن می‌توان مبدا خسارت تاخیر تادیه را موضوع حکم قرار داد و یا آنکه مطالبه داخل در مهلت قانونی و یا اعلامی شرکت سهامی، فاقد اثر است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- اولاً، با توجه به اصول حقوقی و مستفاد از ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، در غیر مواردی که به موجب قانون خاص مانند تبصره (الحاقی 1376) ذیل ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی که خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید محاسبه می‌شود، خسارت مذکور از تاریخ مطالبه تعلق می‌گیرد؛ اما مطالبه منحصر به تقدیم دادخواست نیست؛ هرچند ممکن است تاریخ سررسید و مطالبه یک روز باشد.
ثانیاً، در فرض سوال که مهلت هشت ماهه مقرر در ماده 240 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 یا مهلت تعیینی توسط هیات مدیره وفق جدول زمان‌بندی، برای پرداخت سود سهام به پایان رسیده است و شرکت سهامی از پرداخت آن خودداری نموده است، موضوع مشمول ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است؛ بنابراین، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه تعلق می‌گیرد.
2 و 3- در این خصوص در این اداره کل دو دیدگاه متفاوت وجود دارد:
دیدگاه نخست
در فرض سوال که پیش از سررسید دین، طلبکار با ارسال اظهارنامه از بدهکار پرداخت طلب خود را در سررسید مطالبه کرده است، به نظر می‌رسد این‌گونه مطالبه طلب از شمول ماده 651 قانون مدنی که مقرر می‌دارد «مقرض نمی‌تواند قبل از انقضای مدت طلب خود را مطالبه کند» خارج است؛ زیرا وفق این ماده در عقد قرض (و ملاک آن در دیگر دیون)، طلبکار حق مطالبه طلب خود برای پرداخت آن پیش از سررسید را ندارد؛ اما به نظر می‌رسد در فرضی که طلبکار پیش از سررسید طلب خود، پرداخت آن در سررسید را مطالبه کند، هرچند این مطالبه برای مدیون مبنی بر پرداخت دین پیش از سررسید تکلیفی ایجاد نمی‌کند؛ اما این مطالبه برای تحقق شرط تعلق خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 کافی است. در حقیقت، مطالبه مزبور تا روز سررسید باقی و پا برجا بوده و به مانند آن است که مطالبه در روز سررسید به عمل آمده و از همین روز خسارت تاخیر تادیه تعلق می‌گیرد.
دیدگاه دوم
با توجه به اینکه پیش از سپری شدن مهلت مقرر در ماده 240 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، مطالبه سود سهام امکانپذیر نیست، مطالبه آن پیش از سررسید، در مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه فاقد اثر قانونی است.

تحلیل حقوقی:

اداره کل حقوقی قوه قضاییه در این نظریه اعلام کرده است که اگر مهلت هشت‌ماهه ماده ۲۴۰ یا موعد مقرر در جدول زمان‌بندی پرداخت سود سپری شود و شرکت سود سهام را نپردازد، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه با رعایت ماده ۵۲۲ امکان‌پذیر است.

این نظریه، مبدأ خسارت را اصولاً تاریخ مطالبه می‌داند و تأکید می‌کند که مطالبه لزوماً به تقدیم دادخواست محدود نیست.

درباره اثر اظهارنامه‌ای که پیش از سررسید ارسال شده نیز دو دیدگاه حقوقی در نظریه مطرح شده است؛ بنابراین، نمی‌توان در همه پرونده‌ها تاریخ سررسید را بدون بررسی شرایط، مبدأ قطعی خسارت دانست.

آیا شرکت می‌تواند پرداخت سود سهام را به تأخیر بیندازد؟

شرکت موظف است سود مصوب را مطابق زمان‌بندی قانونی پرداخت کند.

چنانچه موعد پرداخت فرا برسد و شرکت بدون مجوز قانونی از پرداخت خودداری کند، سهامدار می‌تواند حقوق خود را پیگیری کند.

مشکلات نقدینگی یا اختلافات داخلی شرکت، به‌تنهایی به معنای از بین رفتن طلب سهامدار نیست.

بااین‌حال، وضعیت مالی و حقوقی شرکت، از جمله انحلال یا ورشکستگی، ممکن است بر شیوه وصول مطالبات اثر بگذارد.

مسئول پرداخت سود سهام چه کسی است؟

در دعوای مطالبه سود مصوب، اصولاً شرکت به‌عنوان شخص حقوقی مستقل، طرف مطالبه قرار می‌گیرد.

بنابراین، صرف اینکه مدیرعامل یا اعضای هیئت‌مدیره در پرداخت سود تأخیر کرده‌اند، به معنای مسئولیت شخصی آنان نسبت به تمام بدهی شرکت نیست.

مسئولیت احتمالی مدیران نیازمند احراز مبنای قانونی مستقل، از جمله شرایط مقرر در ماده ۱۴۲ لایحه اصلاحی قانون تجارت است.

این مطلب را هم بخوانید:

مسئولیت مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره شرکت

دادگاه صالح برای مطالبه سود سهام

تعیین مرجع صالح به نوع شرکت، موضوع اختلاف و مقررات خاص مربوط بستگی دارد.

در اختلافات شرکت‌های تجاری عادی، قواعد صلاحیت مقرر در قانون آیین دادرسی مدنی، از جمله مواد ۱۱ و ۲۲، باید بررسی شود.

اما درباره شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس و اختلافات ناشی از فعالیت حرفه‌ای بازار سرمایه، ماده ۳۶ قانون بازار اوراق بهادار نیز اهمیت دارد.

مطابق این ماده، برخی اختلافات میان ناشران، سرمایه‌گذاران و سایر اشخاص مشمول، در صورت عدم سازش، در صلاحیت هیئت داوری بازار اوراق بهادار قرار می‌گیرند.

بنابراین، پیش از تنظیم دادخواست، باید بررسی شود که اختلاف در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است یا مرجع تخصصی بازار سرمایه.

مدارک لازم برای مطالبه سود سهام

مهم‌ترین مدارک موردنیاز عبارت‌اند از:

1. مدارک شناسایی سهامدار.
2. گواهی سهام یا مدارک معتبر مالکیت سهام.
3. صورت‌جلسه مجمع عمومی تصویب‌کننده تقسیم سود.
4. صورت‌های مالی و مدارک مربوط به سود مصوب.
5. جدول زمان‌بندی پرداخت سود، در صورت وجود.
6. اظهارنامه رسمی مطالبه سود.
7. مدارک بانکی و سوابق پرداخت‌های قبلی.
8. مکاتبات با شرکت.
9. سایر مستندات مربوط به میزان طلب.

مراحل مطالبه سود سهام از شرکت

مرحله اول: بررسی مالکیت و استحقاق

ابتدا باید مشخص شود خواهان در زمان قانونی مربوط، سهامدار واجد حق دریافت سود بوده است.

مرحله دوم: بررسی مصوبه تقسیم سود

صورت‌جلسه مجمع عمومی و مبلغ سود مصوب باید بررسی شود.

مرحله سوم: محاسبه طلب

مبلغ سود متعلق به سهامدار با توجه به تعداد و نوع سهام و پرداخت‌های قبلی محاسبه می‌شود.

مرحله چهارم: مطالبه رسمی

در صورت فرارسیدن موعد، ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه سود و ثبت تاریخ مطالبه توصیه می‌شود.

مرحله پنجم: طرح دعوا در مرجع صالح

در صورت عدم پرداخت، خواهان می‌تواند با رعایت مقررات صلاحیت، دادخواست مطالبه وجه و خسارات قانونی را ارائه کند.

نمونه دادخواست مطالبه سود سهام از شرکت

تذکر حقوقی: این نمونه برای مطالبه سودی است که تقسیم آن به تصویب رسیده و موعد پرداخت آن فرا رسیده باشد. درباره شرکت‌های بورسی، صلاحیت مرجع رسیدگی باید پیش از استفاده از نمونه بررسی شود.

نظریه شماره 7/99/331 مورخ 1399/04/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره دعوای اقلیت سهامداران دائر بر مطالبه سود بیشتر از مصوب

استعلام
۱-آیا دعوای اقلیت سهامداران دائر بر مطالبه سود بیشتر از مصوب (ده درصد) موضوع ماده ۹۵ لایحه قانون تجارت مسموع است؟

۲-آیا تقسیم سود به صورت علی الحساب توسط هیات مدیره قانونی است؟

۳-در دعوای آیا مذکور دادگاه می تواند کنترل قضایی کند که ترازنامه درست است یا خیر یا این که به صرف ترازنامه مثبت مصوبه مجمع برای تقسیم سود قابل تقسیم به میزان ده درصد یا بیشتر الزام آور است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
۱- از آن جا که تقسیم سود سهام بین صاحبان سهام وفق ماده ۹۰ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ مستلزم تصویب مجمع عمومی عادی است، ابتدا باید مجمع عمومی به منظور تصویب ترازنامه و تقسیم سود تشکیل شود. مواد ۸۹ و ۹۵ لایحه قانونی یاد شده ساز کار تشکیل مجمع عمومی عادی را مشخص کرده است و در فرض سؤال، چنان چه سهامدار شرایط مقرر در ماده ۹۵ یادشده را داشته باشد، می تواند مجمع عمومی عادی را به منظور تصویب ترازنامه و تقسیم سود دعوت کند. بنابراین دادگاه نمی تواند پیش از طی تشریفات قانونی، سود سهام را تعیین کند و دعوای مطالبه سود مازاد بدون رعایت مقررات فوق قابل پذیرش نیست. شایسته ذکر است در صورتی که به هر علت مجمع عمومی تشکیل نشود، سهامدار می تواند به موجب بند ۲ ماده ۲۰۱ لایحه قانونی یادشده جهت انحلال شرکت به دادگاه مراجعه کند.

۲- با توجه به مراتب فوق، پاسخ به این سؤال منتفی است و هیأت مدیره اختیار تقسیم سود به صورت علی الحساب را ندارد.

۳- با توجه به مراتب فوق، پاسخ به این سؤال منتفی است.

نمونه آرای قضایی درباره مطالبه سود سهام از شرکت

1) عنوان: شرط مطالبه سود سهام

پیام: مطالبه سود سهام، مستلزم ثبت سهام مذکور در دفتر ثبت سهام است.متن کامل رای…

2) عنوان: دعوای مطالبه سود ناشی سهام – تاثیر ابطال صورتجلسات شرکت بر انتقال سهام- عدم تشکیل جلسه در خصوص افزایش خواسته

پیام: 1- از آنجایی که پرداخت هر گونه سود ناشی از عملیات فروش و نقل و انتقال سهام منوط به تودیع دیون و بهای سهام افزایش یافته است، تا زمانی که دین و بهای سهام پرداخت نشده است، دعوای مطالبه سود آن سهام با قرار رد دعوا مواجه می شود. 2- در صورتی که انتقال سهام شرکت و افزایش آن در راستای صورتجلسات کمیسیون مزایده و صورتجلسه هیئت مدیره شرکت واقع شده باشد، با ابطال صورتجلسات مذکور به موجب حکم دادگاه، انتقالات صورت گرفته سهام نیز محکوم به بطلان بوده و اثری در تملک ندارند. 3- در صورتی که علیرغم افزایش خواسته در اولین جلسه دادرسی، اخطاریه برای خوانده جهت اطلاع مراتب افزایش خواسته ارسال نشده و جلسه دادرسی تشکیل نشده باشد، دادگاه تجدیدنظر می تواند مبادرت به تعیین وقت دادرسی نموده و دفاعیات وکیل تجدیدنظرخواه( خوانده بدوی) را استماع کند؛ زیرا دادرسی در مرحله تجدیدنظر ادامه رسیدگی مرحله بدوی است.متن کامل رای….

3) عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به عواید حاصل از سهم الشرکه

پیام: خسارت تاخیر نسبت به عواید حاصل از سهم الشرکه، در صورت جمع تمامی شرایط لازم، قابل مطالبه است؛ زیرا سود سهمی خواهان از سهم الشرکه که بعنوان سرمایه ایشان در شرکت است، خسارت محسوب نشده و دریافت خسارت تأخیر آن، مشمول عنوان خسارت از خسارت نمی گردد.متن کامل رای…

4) عنوان: تکلیف هیأت مدیره به تقسیم سود قابل تقسیم بین سهام‌داران

پیام: هیأت مدیره شرکت های سهامی مکلف به تقسیم سود قابل تقسیم بین سهامداران پس از انقضای سال مالی هستند و چنانچه به تکلیف خود عمل نکنند می توان الزام به انجام این تکلیف را از دادگاه درخواست نمود.متن کامل رای…

5) عنوان: دعوای مطالبه اجرت المثل اموال شرکت از سوی وراث سهامدار

پیام: اجرت المثل اموالِ متعلق به شرکت از جانبِ وراثِ سهامدارِ شرکت، قابل مطالبه نیست؛ وراث سهامدار می توانند سود سهام شرکت را مطالبه کنند.متن کامل رای…

6) عنوان: تصویب مجمع عمومی عادی شرط تقسیم سود سهام

پیام: تقسیم سود سهم الشرکه شرکت موکول به تشکیل مجمع عمومی عادی است و الزام به پرداخت سود در اختیار دادگاه نیست و لذا دعوی تقسم سود از دادگاه قابل استماع نیست.متن کامل رای…

7) عنوان: شرط استماع دعوی مطالبه سهم الشرکه شرکت

پیام: استماع دعوای مطالبه سهم الشرکه منوط به صدور حکم به انحلال شرکت است و تا قبل از آن، این دعوی قابلیت استماع را ندارد.متن کامل رای…

مشاوره حقوقی مطالبه سود سهام

گروه حقوقی وکیل سلمان احدی

برای بررسی دعاوی مطالبه سود سهام، اختلافات سهامداران با شرکت، اعتراض به مصوبات مجامع عمومی و مطالبه خسارات قانونی، دریافت مشاوره حقوقی تخصصی می‌تواند در انتخاب مسیر مناسب مؤثر باشد.

نشانی: تهران، شهرک غرب، بلوار دادمان، خیابان سپهر، خیابان کوثر، پلاک ۷، طبقه ۶، واحد ۲۳

شماره تماس: 09120466204